Στη γη της αιώνιας θλίψης

Το βιβλίο της χρονιάς με διαφορά!

ΜΕΣΟ ΤΕΧΝΗΣ!!! Λίτσα Κοντογιάννη Η αλήθεια είναι πως αυτό το βιβλίο με εξέπληξε, γιατί τίποτα δεν με προϊδέασε για το τι θα αντιμετωπίσω, διαβάζοντάς το. Μια μικρή γεύση δίνει ο τίτλος του, αλλά δεν τα μαρτυρά όλα. Η υπόθεση τοποθετείται χρονικά περίπου δέκα χρόνια στο μέλλον. Ένα πολύ επίφοβο και πολύ πιθανόν μέλλον, και μιλάμε για αυτό των παιδιών μας. Είναι αρκετά δυστοπικό, βιώνουμε μια πολύ ζοφερή εκδοχή του, όπου κυριαρχεί η πολύ μουντή ατμόσφαιρα, και τα χρώματα που «βλέπουμε» δεν είναι ζωηρά, υπάρχουν δε, αλλά είναι ξεπλυμένα, ξεθωριασμένα, ακολουθούν πιστά το τι συμβαίνει. Θα μπορούσε να πει κανείς πως η ατμόσφαιρα είναι μάλλον άχρωμη, άγευστη. Σε αυτή την εποχή κυριαρχεί μια αέναη μάχη επιβίωσης, όπου ο λιμός και η καθολική ανέχεια έχει μετατρέψει την κοινωνία μας σε μια ζούγκλα. Δεν κυριαρχεί καμία κανονικότητα, έχει επέλθει ο ηθικός ευτελισμός και ο κοινωνικός ξεπεσμός. Ο θυμός και η οργή μεταμορφώνεται σε απελπισία, και κυριαρχούν πλέον μόνο τα ένστικτα. Ήρθε άραγε η χρονική στιγμή όπου πληρώνουμε την αλαζονεία μας, ως ανθρώπινο είδος; Κι αυτό γιατί ενώ μεταλλάσουμε καλλιέργειες με απώτερο σκοπό την ποσοτικά καλύτερη διατροφή, αυτό γυρίζει μπούμερανγκ εναντίων μας και το όλο εγχείρημα αποτυγχάνει παταγωδώς. Αυτό ισχυρίζονται τουλάχιστον οι τότε κυβερνώντες. Τείνουμε να ξεχνάμε πως τέτοιου είδους πειράματα φέρουν αλυσιδωτές αντιδράσεις (η μαμά φύση εκδικείται) και κατά συνέπεια φέρνει το αντίθετο από το προσδοκώμενο αποτέλεσμα. Αυτό το βιβλίο μας μιλάει για μια γενιά, αυτή των παιδιών μας πολύ πιθανόν, η οποία ηττήθηκε πριν προλάβει να έχει την επιλογή αν θα ηττηθεί ή όχι. Και δεν παύει να μετράει αμέτρητες απώλειες στη ζωή τους. Κεντρικός ήρωας της ιστορίας μας και εκφραστής της εποχής του, ένας νεαρός και μοναχικός άντρας, που είναι συνέχεια γεμάτος θυμό και οργή, και μέσα από το ταξίδι του, ένα ταξίδι αυτογνωσίας, όπου ταυτόχρονα αποκαλύπτει την υποκρισία της κοινωνίας, τον ομοφοβισμό και τον ρατσισμό, όπου κυριαρχεί η ιδιοτέλεια και η άκρατη βία . Είναι σκληρός, ειλικρινής και κάνει την επιλογή να μη απορροφηθεί από τις «αξίες» της κοινωνίας του, αλλά επιθυμεί έναν κόσμο αληθινό, ελεύθερο από κάθε άποψη, και κυρίως όπου θα κυριαρχεί η ελεύθερη σκέψη. Ο συγγραφέας μας μπορεί να μας παρουσιάζει μια Ελλάδα, μια Αθήνα του μέλλοντος όπου κυριαρχεί η υποκρισία, ο μισανθρωπισμός, η αλαζονεία, η πείνα, ο θάνατος και η θλίψη (η οποία έχει καλύψει τα πάντα σαν ένα αόρατο πέπλο διώχνοντας μακριά το χαμόγελο από τα πρόσωπα των ανθρώπων) και για αυτό η απώτερη αιτία είναι που ολόκληρες σοδειές ίσως και εσκεμμένα να καταστρέφονται με αποτέλεσμα ο πληθυσμός του πλανήτη να μειωθεί κατά πολύ και όσοι απομείνουν να αγωνίζονται καθημερινά για μια μερίδα φαγητό, για το αυτονόητο δηλαδή. Επιχειρεί να μας αφυπνίσει, για αυτό που είναι πολύ πιθανό να ακολουθήσει, γιατί κακά τα ψέματα, δεν βλέπουμε ήδη εμφανή σημάδια για το κακό που περιμένει τις επόμενες γενιές στο μέλλον; Δεν πρέπει να αναλογιστούμε τι θα παραδώσουμε ή για το τι παραδίδουμε ήδη στην αμέσως επόμενη γενιά; Ως ελπίδα διαφορετικότητας και κάποιας ποιότητας ζωής αφήνει να αχνοφαίνεται η ελληνική επαρχεία, χωρίς βέβαια να ξεκαθαρίζει αν όντως ισχύει κάτι τέτοιο, αλλά, κακά τα ψέματα, πόσο αλώβητη μπορεί να μείνει κι αυτή από μια τόσο δυνατή διατροφική κρίση; Μπορεί να πρόκειται για μια καθαρή μυθοπλασία, ένα δυστοπικό παραμύθι για αρκετούς, αλλά, πόσες πολλές αλήθειες καταφέρνει ο συγγραφέας μας να μας δώσει μέσα από αυτό!

Ο συγγραφέας μεταφέρει τον ήρωά του, Ιάσονα, στην Αθήνα μετά από αρκετά χρόνια. Η πόλη μαστίζεται από λιμό και ο Ιάσονας με τους φίλους του προσπαθούν να επιβιώσουν. Όμως πέφτουν σε ενέδρα και σκοτώνονται όλοι εκτός από τον Ιάσονα. Η ζωή του συνεχίζεται αναζητώντας τρόπο για εκδίκηση. Στην πορεία θα γνωρίσει τον Παύλο με το μυστήριο παρελθόν και τον έρωτα της ζωής του στα μάτια της Μαριάννας. Ένα ταξίδι στο χωροχρόνο και στη μετά θάνατο ζωή. Ένα ωραίο και αξιόλογο μυθιστόρημα.

Σε μια δεκαετία από τώρα, ο κόσμος μας οδεύει με ταχύτατους ρυθμούς προς τη δυστοπία. Ένας λιμός έχει αφανίσει σχεδόν όλες τις καλλιέργειες σιτηρών και άλλων βασικών αγαθών, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει επαρκής τροφή για όλο τον πλανήτη. Ο κόσμος αρχίζει να πεινάει και φυσικά να πεθαίνει. Πρώτα οι φτωχοί, που έχουν γίνει πλέον φτωχότεροι. Και φυσικά οι φτωχότερες αλλά και οι πιο πολυπληθέστερες χώρες είναι αυτές που πλήττονται πρώτες. Η Ελλάδα δεν γλιτώνει και η Αθήνα έχει γεμίσει με περισσότερους άστεγους και επαίτες από ποτέ, ενώ ταυτόχρονα αδειάζει από κόσμο. Ο πληθωρισμός έχει φτάσει στα ύψη και το να αγοράσεις ή ακόμα και να βρεις τρόφιμα σε σούπερ μάρκετ είναι άθλος. Ο Ιάσονας, ένας νεαρός εικοσιπεντάρης με την παρέα του προσπαθούν να βρουν τροφή ένα βράδυ σε ένα εγκαταλελειμμένο μίνι μάρκετ. Δυστυχώς πέφτουν σε ενέδρα με αποτέλεσμα να σκοτωθούν όλοι εκτός από τον Ιάσονα, που καταφέρνει με κόπο να ξεφύγει. Από τότε, και αφού έχει περάσει κάποιες μέρες θαμμένος στη θλίψη, παίρνει τη δύσκολη απόφαση να επιστρέψει στην καθημερινότητα. Όχι όμως χωρίς να ορκιστεί πως θα πάρει εκδίκηση για το χαμό των φίλων του. Στην πορεία θα γνωριστεί με μια διασημότητα, έναν μυστηριώδη πλούσιο ξένο και τον έρωτα. Το βιβλίο ξεκινάει πολύ δυναμικά με τον ήρωα, την κοπέλα του και την υπόλοιπη παρέα τους να προσπαθούν να μπουν σε ένα μίνι μάρκετ. Ήδη από το πρώτο κεφάλαιο φαίνεται πόσο απεγνωσμένοι είναι για να βρουν τροφή, διανέμοντας τις δουλειές και τους διαδρόμους ώστε να μπορέσουν να βρουν και να πάρουν όσο το δυνατό περισσότερα τρόφιμα. Οι πρώτες άσχημες εικόνες είναι το ίδιο δυνατές και δίνουν την εικόνα που επικρατεί σε μια χώρα που πεινάει. Το επόμενο κεφάλαιο δίνει τα στοιχεία που οδήγησαν εκεί. Πως χάθηκαν τα σπαρτά και οι καλλιέργειες και πως έφτασε ο πλανήτης στην κατάσταση που βρίσκεται τη δεδομένη στιγμή που εκτυλίσσεται η ιστορία του βιβλίου, αυτό που στα βιβλία του φανταστικού ονομάζουμε world building. Η υπόλοιπη ιστορία βασίζεται πάνω σε αυτά αλλά και στο παρελθόν. Ο ήρωας έχει ζήσει ένα ταραγμένο παρελθόν. Δεν ήταν ποτέ «το καλό παιδί», ούτε και έχει μεγαλώσει στην ασφάλεια και την αγάπη μιας κανονικής οικογένειας. Αν και βρήκε εν τέλει μια οικογένεια που τον αποδέχθηκε κάποια στιγμή στη ζωή του. Όλα αυτά τα μαθαίνουμε αποσπασματικά σε διάφορα σημεία του βιβλίου, όταν ο συγγραφέας κρίνει απαραίτητο να δώσει πληροφορίες για το παρελθόν του ήρωά του. Θα μπορούσαν τα συγκεκριμένα κεφάλαια να έχουν μια επισήμανση για τη μεταφορά πίσω στο χρόνο, ώστε να είναι εύκολο και για τον αναγνώστη να καταλάβει ότι πρόκειται για τον ίδιο ήρωα αλλά αναφέρεται σε κάποια χρόνια πίσω. Πολλές από τις εικόνες που δίνει ο συγγραφέας στη δυστοπική Αθήνα δε διαφέρουν πολύ από την τωρινή Αθήνα. Το κέντρο είναι σε άσχημη κατάσταση ούτως ή άλλως και κάποιες περιοχές είναι επικίνδυνο να τις περιδιαβεί κανείς τη νύχτα, ειδικά όταν πρόκειται για νέες κοπέλες. Στο κείμενο φαίνεται η απέχθεια του ήρωα για του λίγους έχοντες, όμως δε διστάζει να συνάψει σχέση με μια γυναίκα που ανήκει σε αυτή την κατηγορία, ενώ παράλληλα βγάζει πολύ πικρία απέναντί της για όσα έχει και για τα πως τα απέκτησε. Όλη η αγανάκτηση και η καταπίεση και το άγχος του να προσπαθείς κάθε μέρα για να έχεις να φας την επόμενη αλλά και οι συμπεριφορές των κερδοσκόπων, τονισμένων λιγάκι λόγω του περιβάλλοντος, θυμίζουν σε πολλά την καθημερινότητα πολλών συνανθρώπων μας στην Ελλάδα του σήμερα. Αυτό που με ξένισε στο βιβλίο ήταν το εξεζητημένο λεξιλόγιο. Έχει πολύ ωραία Ελληνικά, που δύσκολα βλέπεις πλέον σε βιβλία νέων συγγραφέων, όμως κάποιες εκφράσεις ή λέξεις που χρησιμοποιήθηκαν δεν νομίζω ότι ταίριαζαν με το είδος του βιβλίου. Σε κάποιο άλλο είδος θα ήταν απόλυτα φυσικές, όχι όμως σε ένα δυστοπικό μυθιστόρημα. Το σίγουρο πάντως είναι ότι θα ακούσετε καλή μουσική διαβάζοντας το βιβλίο. Έχει πολλά ωραία κομμάτια σπαρμένα στις σελίδες του.

Ο λιμός έχει χτυπήσει την Αθήνα με αποτέλεσμα οι αναίτιοι θάνατοι κάθε μέρα να αυξάνονται με ανησυχητικό βαθμό και τα εφόδια των τροφίμων να περιορίζονται στο ελάχιστο. Σε μία προσπάθεια να βρουν τροφή ο Ιάσονας και οι φίλοι του γίνονται μάρτυρες μίας ενέδρας που τους στήνουν και βγαίνει αλώβητος μόνο αυτός. Το γεγονός τον κινητοποιεί για να βρει τους ενόχους και στο δρόμο του εμφανίζονται δύο πρόσωπα ο Παύλος και η Μαριάννα που θα λειτουργήσουν καταλυτικά. Ο ήρωας του βιβλίου είναι ένα άντρας στην ηλικία των 25 ετών που έζησε άσχημα παιδικά χρόνια πράγμα που τον επηρέασε στις μετέπειτα σχέσεις του. Η μισανθρωπία που τον διακρίνει πηγάζει από τον εκφυλισμό του ανθρώπινου είδους. Θεωρεί ότι πια επικρατεί η υποκρισία, ο φασισμός και ο ρατσισμός. Στο βωμό του χρήματος έχουν ξεπουληθεί οι αξίες και τα πιστεύω. Ο Παύλος από την άλλη πλευρά είναι το ακριβώς αντίθετο. Λειτουργεί περισσότερο με την λογική και είναι υλιστής. Η Μαριάννα εμφανίζεται στην ζωή του Ιάσωνα και τα αισθήματα κατωτερότητας που τον διακρίνουν στον ερωτικό κομμάτι καταφέρνει να του τα κάμψει. Κοινό τους στοιχείο είναι το άσχημο παρελθόν που τους άφησε ανοιχτές πληγές. Την τρυφερότητα και την αγάπη που στερήθηκαν καταφέρνουν να την αναπληρώσουν. ‘Ένα βιβλίο που καταπιάνεται με την κατάρρευση των αξιών που επικρατεί σε μία κοινωνία που έχει χάσει την ταυτότητα της και κάθε μέρα γίνεται πιο απρόσωπη και σκληρή. Ο Ιάσωνας και η Μαριάννα είναι δυο πρόσωπα που προσπαθούν να μην ενσωματωθούν στο γενικό χάος και να διατηρήσουν τον ρομαντισμό και τα αγνά αισθήματα που πια είναι σε έλλειψη. Μου άρεσε πολύ ο τρόπος με τον οποίο έχτισε ο συγγραφέας τον ψυχισμό του ήρωα του. Επίσης στις ερωτικές σκηνές δεν υπάρχει το χυδαίο και το φθηνό. Είναι ένα ανάγνωσμα που κυλάει γρήγορα καθώς έχει τις ανατροπές και τα στοιχεία που μπορούν να κρατήσουν το ενδιαφέρον του αναγνώστη. Ένα γλυκόπικρο μυθιστόρημα με θέμα τις διαπροσωπικές σχέσεις και τον έρωτα. Κλείνω μ’ ένα αγαπημένο μου απόσπασμα « Παρατηρούσα την υποκρισία μας, την ευκολία να κρίνουμε δίχως να μπαίνουμε στη θέση των άλλων, να πληγώνουμε, να είμαστε ομοφοβικοί, να μεταμορφωνόμαστε σε φασίστες, να περηφανευόμαστε ως ρατσιστές». Αναζητήστε το και καλή ανάγνωση.