Ιστορικαί σελίδες

Παρήλθε ένας αιώνας, παρά δυο χρόνια, απο τη δημοσίευση του βιβλίου Ιστορικαί Σελίδες, Ιωακείμ ο Γ'», εν Κωνσταντινουπόλει, 1902. Η επανέκδοση του έργου και χρήσιμη και επίκαιρη είναι. Φωτίζει ενα μέρος της ιστορίας του εξωελλαδικού ελληνισμού, και του μείζονος πληθυσμιακά και γεωγραφικά την εποχή εκείνη. Η εκκλησιαστική, πνευματική, πολιτιστική και πολιτική ιστορία και ζωή του ελληνισμού, του γένους μας, της ρωμιοσύνης, μέχρι την ίδρυση του ελλαδικού κρατιδίου, αλλά και εναν περίπου αιώνα μετά, ορίζεται απο την διοικητική δομή και τα τελούμενα στο εθναρχικό κέντρο. Ο Κ. Σπανούδης, με αφετηρία τον θαυμασμό και την αφοσίωσή του προς το πρόσωπο του μεγάλου Πατριάρχη Ιωακείμ Γ', διασώζει τα ιστορικά γενόμενα, απο την πρώτη πατριαρχεία του Ιωακείμ (1878-1884) μέχρι την επανεκλογή του στον πατριαρχικό θρόνο (1901). Πρόσωπα, διοικητικά συστήματα και γεγονότα, μη περιοριζόμενα στις παραπάνω δυο περιόδους, ιχνηλατούνται σ' αυτό το βιβλίο. Και όλα αυτά σημάδεψαν την πορεία της αυτοσυνειδησίας μας ως γένους, ως ελληνισμού. Επίσης, ο συγγραφέας αναφέρεται στην περίοδο του γεροντισμού που διαδέχθηκε την πατριαρχική παντοδυναμία στη νέα πραγματικότητα των γενικών κανονισμών, απότοκη της άνδρωσης και διεκδίκησης των ορθοδόξων για θεσμική συμμετοχή στη διοικητική δομή του Πατριαρχείου, αλλά και στην αναγκαιότητα για μεταρρυθμίσεις απο την Πύλη.