Το ελεγκτικό συνέδριο

Στο ανά χείρας έργο επιχειρείται με επιτυχία η νομική και ιστορική εμβάθυνση των αρμοδιοτήτων του Ελεγκτικού Συνεδρίου, του Ανώτατου Δημοσιονομικού Δικαστηρίου της χώρας μας. Με το έργο του ο συγγραφέας δικαιολογεί απόλυτα τον στόχο του θεσμικού ρόλου του Ελεγκτικού Συνεδρίου: τη διαχρονική του ανάδειξη και ανάδυση στο δημοσιονομικό περιβάλλον.

Η οργάνωση και οι αρμοδιότητες του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η ένταξή του κατά το Σύνταγμα στα ανώτατα δικαστήρια της χώρας και εντέλει τα αποτελέσματα της μακρόχρονης λειτουργίας του αναδεικνύουν το Ελεγκτικό Συνέδριο ως ένα κατʼ εξοχήν νομιμοποιητικό θεσμό. Η άσκηση της ελεγκτικής του αρμοδιότητας στη δημόσια διαχείριση επιδιώκει την ικανοποίηση της ανάγκης νομιμοποίησης της δημοσιονομικής δραστηριότητας του κράτους. Παράλληλα όμως και άμεσα, το Συνέδριο, ως ανεξάρτητο όργανο, συνιστά ορμητήριο για την καταπολέμηση της διαφθοράς στη δημόσια διαχείριση. Το πολυσχιδές των καθηκόντων του Ελεγκτικού Συνεδρίου [γνωμοδοτικά, διοικητικά και δικαστικά] εντάσσει το σώμα σε μια ιδιόμορφη σχέση, αυτή του συμβούλου αλλά και του ελεγκτή της εκτελεστικής εξουσίας ως προς την δημοσιονομική σφαίρα δράσης.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο, είναι άρρηκτα συνυφασμένο με τον νεοελληνικό νομικό πολιτισμό, με διαρκή παρουσία μέσα στη συνταγματική μας ιστορία. Ο συγγραφέας επιχειρεί μέσα από τη συγκριτική ανάλυση των ευρωπαϊκών οργανωτικών συστημάτων να αναδείξει ορισμένες λειτουργικές εκφάνσεις του θεσμού του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Η λεπτομερής αυτή συγκριτική έρευνα έχει ως σκοπό να καταδείξει ότι ο νομικός χαρακτηρισμός του Ελεγκτικού Συνεδρίου ως «διφυούς οργάνου», άποψη που είχε εδραιωθεί στη νομική επιστήμη και είχε διαποτίσει τη νομολογία των δικαστηρίων -αλλά και του ίδιου του Ελεγκτικού Συνεδρίου-, αποτελεί περιγραφική αντιμετώπιση της λειτουργίας του θεσμού. Στα Ελεγκτικά Συνέδρια ηπειρωτικού ή λατινικού τύπου η ανάθεση και μη δικαστικών αρμοδιοτήτων ουδέποτε έχει υποστηριχθεί ότι αλλοιώνει τη νομική φυσιογνωμία του θεσμού.

Επιπλέον, επισημαίνεται ότι ο βαρύνων, θεσμικός ρόλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου αναδεικνύεται, κυρίως, μέσα από το καθημερινό γίγνεσθαι, τις διαρκείς σχέσεις του με τους φορείς της εκτελεστικής και της νομοθετικής εξουσίας. Σε ό,τι αφορά την εκτελεστική εξουσία, ο ελεγκτικός ρόλος του Σώματος εξειδικεύεται στον παραδοσιακό του ρόλο ως δικαστή των λογαριασμών των δημόσιων υπολόγων, που αποτελεί κοινή παράμετρο των περισσότερων οργάνων εξωτερικού ελέγχου της ηπειρωτικής Ευρώπης. Παράλληλα, υπογραμμίζεται από τον συγγραφέα ότι ο συνεχώς περιοριζόμενος προληπτικός έλεγχος που διενεργεί κατά το στάδιο εντολής πληρωμής των δημόσιων δαπανών είναι η άλλη έκφανση των σχέσεων του Ελεγκτικού Συνεδρίου με τους φορείς της εκτελεστικής εξουσίας. Εξάλλου, επιτελεί τον ρόλο του γνωμοδοτικού οργάνου προς τον υπουργό Οικονομικών επί θεμάτων που τίθενται από αυτόν, εφόσον η γνωμοδότηση δεν θα αποτελέσει πρόκριμα των πράξεων ή των δικαστικών του αποφάσεων. Σε ό,τι αφορά τη νομοθετική εξουσία, οι σχέσεις του αποκρυσταλλώνονται στη διατύπωση σχετικής γνωμοδότησης επί των συνταξιοδοτικών νομοσχεδίων, καθώς και την υποβολή δημόσιων εκθέσεων, για την επικουρία του ασκούμενου κοινοβουλευτικού έλεγχου της εκτέλεσης των δημόσιων δαπανών.

Το έργο διακρίνεται σε τέσσερα μέρη. Στο πρώτο μέρος ο συγγραφέας ανατρέχει ιστορικά στα πρώτα ελεγκτικά όργανα της επαναστατικής περιόδου ως την ίδρυση του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Στο δεύτερο μέρος αναλύεται η νομική φύση του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Στο τρίτο μέρος περιγράφονται οι σχέσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την εκτελεστική εξουσία και ερμηνεύεται ενδελεχώς η διαδικασία του προληπτικού ελέγχου των δημοσίων δαπανών, καθώς και η διαδικασία του κατασταλτικού ελέγχου των δημοσίων λογαριασμών. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίδεται ενόψει και των πρόσφατων νομοθετικών εξελίξεων στην ενότητα της ένδικης προστασίας ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Στο κεφάλαιο αυτό ο συγγραφέας αναφέρεται ιδιαίτερα σε όλες τις νομοθετικές αλλαγές που επήλθαν με τους πρόσφατους Ν 3871/2010, 4055/2012 και 4072/2012 στη δικονομία του Ελεγκτικού Συνεδρίου (ΠΔ 1225/1981) αλλά και στο δημοσιονομικό δίκαιο εν γένει. Στο τέταρτο μέρος παρουσιάζονται οι σχέσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου με τη Βουλή και η έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου επί του απολογισμού και ισολογισμού του κράτους. Επιπλέον αναλύεται η γνωμοδοτική αρμοδιότητα του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Η ανά χείρας μονογραφία με τον τίτλο «Το Ελεγκτικό Συνέδριο. Σύγχρονες τάσεις και εξελίξεις», που είναι αποτέλεσμα της δημιουργικής εμμονής του συγγραφέα με τη διερεύνηση του θεσμού του Ανώτατου Δημοσιονομικού Δικαστηρίου, το οποίο υπηρετεί,  έχει ως κύριο στόχο να αναδείξει τις νέες προκλήσεις που καλείται να αναλάβει το Ελεγκτικό Συνέδριο της χώρας μας, ενόψει των μεταρρυθμίσεων που υποχρεούται πλέον να θεσμοθετήσει και να εφαρμόσει η Ελλάδα.