Διοικητικό δικονομικό δίκαιο

Στα έξι χρόνια που πέρασαν από την τρίτη έκδοση (2004) του βιβλίου αυτού το Σύνταγμα αναθεωρήθηκε για τρίτη φορά και πολλές εκατοντάδες νόμων ψηφιστήκαν. Σπουδαίες αλλαγές στο διοικητικό δικονομικό δίκαιο ήταν όμως σπάνιες, όπως π.χ. πρόσφατα η κατάργηση της προσωπικής κρατήσεως με τον ν. 3842/ 2010. Όπως συνήθως πάντως, δυσχέρειες και δυσλειτουργίες στη δικηγορική πράξη αντιμετωπίστηκαν, με πολυάριθμες, συχνά πρόχειρες ή και παλινδρομικές τροποποιήσεις, που επέβαλαν πολλές μεταβολές ή και εκατοντάδες μικροαλλαγές στο κείμενο και τις υποσημειώσεις του βιβλίου. Η νομοθετική ενημέρωση της εκδόσεως αυτής φθάνει ως τα μέσα του 2010, συμπεριλαμβάνοντας τον νόμο 3852/2010, λεγόμενο "Καλλικράτη". Η εργώδης αυτή η πολυπράγμων δραστηριότητα του νομοθέτη οδήγησε και πάλι σε μία δυσνόητη και δυσεφάρμοστη πολυνομία, που αποτελείται από αναρίθμητους διάτρητους νόμους. Μερικές φορές οι νομοθετικές αυτές διατάξεις "κωδικοποιούνται" με (τυπικώς υποδεεστέρα) προεδρικά διατάγματα, παρά την ορθή, αλλά σπανίως εφαρμοζόμενη ρύθμιση του άρθρου 76 παρ. 7 του Συντάγματος. Είναι λυπηρό ότι η αντισυνταγματική αυτή τακτική ακολουθείται από είκοσι χρόνια τώρα και σ’ αυτόν τον χώρο του Συμβουλίου της Επικρατείας με το κωδικοποιητικό προεδρικό διάταγμα 18/1989 (πού έχει και αυτό πολλαπλώς τροποποιηθεί). Η εκτενής ενημέρωση της νομολογίας των διοικητικών και εν μέρει των πολιτικών δικαστηρίων δεν περιορίζεται βέβαια, αλλά επικεντρώνεται στην ολομέλεια προπάντων του Συμβουλίου της Επικρατείας, καθώς βέβαια και στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο. Εκτενώς λαμβάνεται επίσης υπ’ όψη (ιδίως επί των "ελληνικών" υποθέσεων) η νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ενώσεως (μέχρι πρόσφατα Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Κοινότητας), και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Ενημερώθηκε επίσης το ευρετήριο καθ’ ύλην.