Η Σμύρνη των βιβλίων

Η Σμύρνη συνιστά έναν επίμονο και κάθε άλλο παρά αδικαιολόγητο θρύλο για την ελληνική ιστορική συνείδηση και για την ελληνική ευαισθησία. Η κοσμόπολη, το πολυθόρυβο λιμάνι, η πύλη της Ανατολής αλλά και ο οφθαλμός της Οθωμανικής κοινωνίας προς τη Δύση, κοιτίδα της πολιτισμικότητας, οπωσδήποτε avant la lettre, πεδίο οσμώσεων και συναντήσεων αλλά συγχρόνως αρένα ανταγωνισμών και συγκρούσεων, κατά καιρούς θέατρο τραγωδίας των πιο ευάλωτων στοιχείων του πληθυσμού, αλλά και πόλη των ηδονών και των απολαύσεων. Αυτός είναι επιγραμματικά ο θρύλος της Σμύρνης, ανταποκρίνεται όμως προς τα πράγματα, προς την οντολογία της ιστορίας της πόλης; Πώς θα μπορούσε να ελεγχθεί, να επιβεβαιωθεί ο θρύλος ή να υποβληθεί στην βάσανο της κριτικής αναθεώρησης και αναπροσαρμογής, ώστε η εικόνα να ανταποκρίνεται ακριβέστερα προς την ιστορική οντολογία που μνημονεύσαμε; [...]