Μία από τις πιο πλήρεις και έγκυρες βιογραφικές πηγές για τον Νίκο Καζαντζάκη. Γράφει για τονΑσυμβίβαστο ο Δρ Πάτροκλος Σταύρου, θετός γιος τής Ελένης Ν. Καζαντζάκη και εκδότης των έργων τής ίδιας και του Νίκου της:
«Η συγγραφέας αυτού του βιβλίου έζησε με τον Νίκο Καζαντζάκη τριάντα ολόκληρα χρόνια. Ήταν γι’ αυτόν σύντροφος και σύζυγος, συμπαραστάτης και βοηθός, φίλος και συνοδοιπόρος. […] Και τον απεικονίζει με το λιτό και περιεκτικό γράψιμό της, με χάρη και πληρότητα. […] Μέσα από τις σελίδες τού αποκαλυπτικού τούτου βιβλίου με τα άγνωστα ως τώρα κείμενα και με τις πρωτοφανέρωτες πτυχές αναδύεται ακέραιη, ζωντανή, δυναμική, φορτισμένη με τους αγώνες και τις αγωνίες και τις εξάρσεις της η πολύπλαγκτη μορφή τού μεγάλου Κρητικού, που άπλωσε στον αιώνα μας το πνευματικό όραμα και όνομα της Ελλάδας σ’ όλη τη γη. […]»
Ο Ασυμβίβαστος Καζαντζάκης τής Ελένης Ν. Καζαντζάκη σε βιβλίο
Η μαρτυρία ότι ο Νίκος Καζαντζάκης ζήτησε από την Ελένη του να γράψει βιβλίο για κείνον, δίδεται από την ίδια στον Ασυμβίβαστο:
«– Όταν πεθάνω, θα γράψετε ένα βιβλίο για μένα… »– Ποτέ! Ένα τέτοιο βιβλίο θέλει γερά κότσια! »– Θα το γράψετε, Λένοτσκα. Γιατί οι φήμες θα δίνουν και θα παίρνουν. Κι είστε η μόνη που με ξέρετε τόσο καλά. »Λοιπόν δε θα το ’γραφα, αν δεν έβρισκα στα χαρτιά σου τσαλακωμένη, κακογραμμένη με το μολύβι μισή σελίδα, ένα μισαρχινισμένο σχέδιο με τίτλο: “Το βιβλίο τής Ελ[ένης”] »
Και να ’μαι τώρα να γράφω βιβλίο. Όχι μυθιστόρημα, αυτό θα ’ταν πολύ εύκολο. Να σε περιγράψω, να σε στριμώξω, να σε καρφώσω με μια χρυσή καρφίτσα, όπως καρφώνουμε τις πεταλούδες. Κι η καρδιά μου να σηκώνει επανάσταση. Γιατί πολύ αγαπώ τις πεταλούδες και μου αρέσει να τις φαντάζουμαι να πετούν αλαφριές κι άπιαστες πάνω από τα κεφάλια μας.» Έτσι, λοιπόν, «γεννήθηκε» το βιβλίο ΝΙΚΟΣ ΚΑΖΑΝΤΖΑΚΗΣ, Ο ΑΣΥΜΒΙΒΑΣΤΟΣ – Βιογραφία βασισμένη σε ανέκδοτα γράμματα και κείμενά του, το οποίο πρωτοκυκλοφόρησε στα γαλλικά και στα αγγλικά, το 1968.