Οι αόρατες πόλεις

«Κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα ότι ο Κουμπλάι Χαν πιστεύει όλα όσα του λέει ο Μάρκο Πόλο όταν του περιγράφει τις πόλεις που γνώρισε στις αποστολές του, αλλά σίγουρα ο αυτοκράτορας των Ταρτάρων συνεχίζει να ακούει τον νεαρό Βενετό με μεγαλύτερη περιέργεια και προσοχή από όσο οποιονδήποτε άλλον απεσταλμένο ή ανιχνευτή του». Έτσι αρχίζουν οι Αόρατες πόλεις, το αριστούργημα του Ίταλο Καλβίνο. Εδώ οι πόλεις δεν είναι αναγνωρίσιμες, είναι όλες επινοημένες και ο συγγραφέας έχει δώσει σε καθεμία ένα γυναικείο όνομα. Σμιλεμένες στις πολύμορφες διαστάσεις της φαντασίας και της αφήγησης, οι πόλεις αυτές αποδίδονται με θαυμάσιες εικόνες και λεπτομέρειες που προσφέρουν αμέτρητα ερεθίσματα για στοχασμό. Το βιβλίο αποτελείται από σύντομα κεφάλαια, από κομμάτια που συνθέτουν έναν κόσμο άπειρων δυνατοτήτων. Μια ανεπανάληπτη, μοναδική σπουδή πάνω στον πολιτισμό, στη γλώσσα, στον χρόνο, στη μνήμη και στη ρευστή φύση της ίδιας της ανθρώπινης εμπειρίας.

 

«Τι είναι όμως σήμερα η πόλη για μας; Σκέφτομαι ότι έγραψα κάτι σαν τελευταίο ποίημα αγάπης για τις πόλεις, τη στιγμή που γίνεται όλο και πιο δύσκολο να τις ζήσουμε […]. Βιβλία όμως που προφητεύουν καταστροφές και αποκαλύψεις υπάρχουν ήδη πολλά· το να γράψει κανείς ακόμα ένα, θα ήταν πλεονασμός και κάτι τέτοιο δεν ταιριάζει στο χαρακτήρα μου. Αυτό που ο δικός μου Μάρκο Πόλο θέλει να ανακαλύψει είναι οι κρυφές αιτίες που οδήγησαν τους ανθρώπους να ζήσουν στις πόλεις, αιτίες που μπορούν να ισχύουν πέρα και πάνω από οποιαδήποτε κρίση.

Oι πόλεις είναι ένα σύνολο πραγμάτων: απομνημονεύσεων, επιθυμιών, σημείων μιας γλώσσας· οι πόλεις είναι τόποι ανταλλαγών, όπως εξηγούν όλα τα βιβλία της οικονομίας, αλλά οι ανταλλαγές αυτές δεν είναι μονάχα ανταλλαγές εμπορευμάτων, είναι και ανταλλαγές λέξεων, πόθων, αναμνήσεων. Το βιβλίο μου ανοίγει και κλείνει με εικόνες ευτυχισμένων πόλεων που συνεχώς αλλάζουν σχήμα και χάνονται, κρυμμένες μέσα σε δυστυχισμένες πόλεις».

ΙΤΑΛΟ ΚΑΛΒΙΝΟ