Παιχνίδια που παίζουν τα πρωτεύοντα

• Γιατί δύο άγνωστοι στο ασανσέρ στέκονται όσο μακριά γίνεται ο ένας από τον άλλο, αποφεύγοντας να κοιτάζονται και να κινούνται;

• Γιατί οι άνθρωποι, όπως και οι πίθηκοι, είναι γενναιόδωροι και αλτρουιστές υπό το βλέμμα των άλλων, αλλά εγωιστές και κακόβουλοι στο σκοτάδι της ανωνυμίας;

 • Γιατί οι καθηγητές και τα ανώτερα στελέχη των επιχειρήσεων απαντούν με ολιγόλογα ή αυτοματοποιημένα ιμέιλ στους φοιτητές και στους υφισταμένους τους έναντι των συχνών και μακροσκελών μηνυμάτων εκείνων; Σχετίζεται αυτό με τους κανόνες που ρυθμίζουν την ανταλλαγή περιποιήσεων μεταξύ κυρίαρχων και υποτελών ατόμων στους χιμπαντζήδες;

 • Γιατί οι πιο σταθεροί ερωτικοί δεσμοί και γάμοι είναι εκείνοι στους οποίους έχει αποσαφηνιστεί ποιος σύντροφος «κάνει κουμάντο»;

 • Γιατί στους ανθρώπους, όπως και στα άλλα ζωικά είδη, κυριαρχεί ο νεποτισμός; Είναι ίδιος ο νεποτισμός των μακάκων με τον νεποτισμό των ανθρώπων; Και πώς σχετίζεται με αυτόν η δράση της μαφίας;

 • Γιατί έχουμε την τάση να βλέπουμε τους εαυτούς μας καλύτερους, περισσότερο έξυπνους και πιο επιτυχημένους απ’ ό,τι μας θεωρούν οι άλλοι; Και τι κοινό υπάρχει μεταξύ της επίδειξης των δοντιών στους μακάκους ρέζους και του ανθρώπινου χαμόγελου;


Εκατοντάδες παρόμοια ερωτήματα θέτει και απαντά στο παρόν βιβλίο ο επιφανής πρωτευοντολόγος Dario Maestripieri, ο οποίος έχει αφιερώσει τη ζωή του στη μελέτη των κοινωνιών των πρωτευόντων, προσπαθώντας να διαλευκάνει τις περίεργες συνήθειες που διέπουν τις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις των ανθρώπων. Για το μεγαλύτερο μέρος της συμπεριφοράς μας, εντοπίζει αντιστοιχίες στις συνήθειες των στενότερων εν ζωή συγγενών μας (χιμπαντζήδων, γοριλλών, ουραγκοτάγκων, γιββώνων, μακάκων και μπαμπουίνων) και βρίσκει ομοιότητες σε αναπάντεχες κοινωνικές καταστάσεις.

Μια στενά σωματική τελετουργία δοκιμασίας του δεσμού στους μπαμπουίνους διαφωτίζει το γιατί φιλιούνται ερωτικά οι άνθρωποι. Ο περιορισμός δύο μακάκων σε ένα μικρό κλουβί δείχνει γιατί οι άνθρωποι νιώθουν τόσο άβολα με έναν άγνωστο μέσα στο ασανσέρ. Ο νεποτισμός των πρωτευόντων εξηγεί το γιατί εμείς προωθούμε τους συγγενείς και τους προστατευόμενούς μας στον στρατό, στον ακαδημαϊκό χώρο, στις δημόσιες υπηρεσίες.

Οι κώδικες που διέπουν τη συμπεριφορά μας είναι το αποτέλεσμα εκατομμυρίων ετών εξέλιξης πριν από την εμφάνιση των σύγχρονων ανθρώπων. Όπως διασαφηνίζει ο Maestripieri, το καθετί, από το πώς χωρίζουν τα ζευγάρια έως το πώς αναρριχόμαστε στην κοινωνική κλίμακα, καθορίζεται από τις «πρωτευοντικές» ρίζες μας.

Στην προσπάθειά σας να γνωρίσετε και να κατανοήσετε την ανθρώπινη φύση, το παρόν βιβλίο θα σας ξαφνιάσει, θα σας προβληματίσει και θα σας τέρψει.

Έγραψαν για το βιβλίο:

 • «Τελικά, δεν υπάρχει κοινωνική αλληλεπίδραση των ανθρώπων που να μη φανερώνει ότι ανήκουμε στο ζωικό βασίλειο, ότι είμαστε ένα είδος πρωτευόντων. [...] Σε αυτό το πνευματώδες και καλογραμμένο βιβλίο, ένας από τους σημαντικότερους πρωτευοντολόγους διεθνώς, ο Dario Maestripieri, μας ξεναγεί στην ανθρώπινη κοινωνική συμπεριφορά και στην κληροδότριά της συμπεριφορά των πρωτευόντων. [...]»
—Robert Sapolsky, καθηγητής βιολογίας, Πανεπιστήμιο Stanford

• «...Μια θαυμάσια παράθεση ιστοριών [...], που στοχεύει να μας διδάξει κάτι το οποίο είμαστε όλοι απρόθυμοι να αποδεχθούμε: ότι το μεγαλύτερο μέρος της συμπεριφοράς μας, παρότι η ζωή μας κατακλύζεται από την τεχνολογία, είναι εντελώς προβλέψιμο από τους πρωτευοντολόγους. [...]»
—Matt Ridley, Cold Spring Harbor Laboratory, συγγραφέας του βιβλίου Η Κόκκινη Βασίλισσα

• «Ο συγγραφέας μάς αποκαλύπτει τις ρίζες τις ανθρώπινης κοινωνικής συμπεριφοράς βασιζόμενος στην ψυχολογία και στα οικονομικά. [...] Είτε εξετάζει το “δίλημμα του ασανσέρ”, όπου άγνωστα μεταξύ τους άτομα μοιράζονται έναν περιορισμένο χώρο, είτε την ανθρώπινη τάση προς την οικογενειοκρατία είτε τα οικονομικά του έρωτα, το κάνει με τρόπο ακαταμάχητο και συναρπαστικό.»
—Nature

• «Το πώς η βιολογία μας καθοδηγεί τη συμπεριφορά μας αποτελεί θέμα πολλών βιβλίων. Στο παρόν βιβλίο, όμως, ο Maestripieri φέρνει φρέσκο αέρα στην ανάλυση του θέματος. [...] Μια σπουδαία μελέτη της ανθρώπινης φύσης.»
—The New Scientist