Στο ντιβάνι

Το παρόν βιβλίο είναι αποτέλεσμα μιας συζήτησης-συνέντευξης που πήρε η Ρούθελεν Τζόσελσον, καθηγήτρια Ψυχολογίας και ψυχοθεραπεύτρια, από τον Ιρβιν Γιάλομ, από την ανάγκη της να φωτιστεί καλύτερα το θεραπευτικό και βαθιά ανθρώπινο στοιχείο στη θεωρία και την πρακτική του Αμερικανοεβραίου ψυχοθεραπευτή. Η αφορμή της σχέσης αυτών των δύο είναι μια δύσκολη περίοδος της πρώτης, που την έκανε να μελετά σε βάθος το έργο του Γιάλομ και να τολμήσει να του στείλει ηλεκτρονικά μηνύματα ρωτώντας τον περισσότερα για τη θεωρία του. Αυτό το προσωπικό αδιέξοδο έδωσε την ευκαιρία να αναπτυχθεί μια φιλία, καρπός της οποίας είναι το παρόν βιβλίο. Με μια χαλαρή και ρέουσα διατύπωση, η Τζόσελσον μέσα από τις ερωτήσεις της, οδηγεί τον φημισμένο ψυχίατρο σε ένα ταξίδι στη ζωή του. Από τα πρώτα χρόνια της ζωής του στο εβραϊκό γκέτο, το σχολείο που δεν ήταν γι’ αυτόν ένας τόπος διάκρισης, μέχρι τη δυσκολία του να συνδεθεί, να αναγνωρισθεί, να βρει μέντορες και παραδείγματα προς μίμηση, μέχρι τις διακρίσεις, τα βραβεία, τις καινοτομίες στην ψυχοθεραπεία και τις υποτροφίες, ο Ιρβιν Γιάλομ μιλά με τον ρεαλισμό και την απλότητα ενός ανθρώπου που δεν ενδύεται το κουστούμι της αυθεντίας. Ισος μεταξύ ίσων, παρατηρητής και πάσχων, περίεργος και φιλόδοξος, γοητευτικός και φοβισμένος, ο Ιρβιν Γιάλομ προσπάθησε να ζήσει και να κάνει επιστήμη τις αγωνίες και τα λάθη του. Είναι από αυτούς τους ξεχωριστούς ανθρώπους όπου επιστήμη και ζωή είναι άρρηκτα συνδεδεμένα. Οι αγωνίες του, ο θάνατος, η ανάγκη να τον αγαπούν, ο έρωτας, η συγχώνευση, η μανία για τα βιβλία, η φιλοσοφία, η ιατρική, η λογοτεχνία και κυρίως το συνεχές αίσθημα του παιδιού αουτσάιντερ είναι τα υλικά όπου εκτόξευσαν ένα φοβισμένο γκετοποιημένο Εβραιόπουλο στις καρδιές όχι μόνο των θεραπευομένων του, αλλά και όσων τον έχουν διαβάσει. Η ψυχοθεραπεία έγινε για εκείνον τέχνη. Πέρα από τις διαγνωστικές κατηγορίες, το ιατρικό υπόβαθρο, τη στείρα και απομακρυσμένη αντιμετώπιση του αρρώστου, ο Γιάλομ ανακάλυψε μέσα από τον εαυτό του, και τους ανθρώπους που τον διαμόρφωσαν το «εδώ και τώρα» της θεραπείας, την ανάγκη για σχέση ως βασικό στοιχείο ψυχοθεραπείας, την τοποθέτηση του εαυτού του μέσα στη θεραπεία και την ειλικρινή παραδοχή ότι όλοι φοβόμαστε τον θάνατο. Το βιβλίο κινείται σε έξι κεφάλαια. Εκεί χωρίζονται οι θεματικές της συζήτησης των δύο φίλων-ειδικών. Από τις ρίζες, την αγάπη για τη λογοτεχνία και τη φιλοσοφία μέχρι τις σκέψεις για την επιστήμη και πώς εκείνος την εξέλιξε ή την αμφισβήτησε, ο ίδιος ο Γιάλομ τελικά επιχειρεί να στοχαστεί στο έργο της ζωής του. Και ίσως μέσα από αυτό αποφαίνεται ότι η θεραπεία δεν προκύπτει από αυτό που λέει ο θεραπευτής αλλά από αυτό που δημιουργεί με τον ασθενή του.

Είναι το τρίτο βιβλίο του Γιαλομ που διαβάζω. Η αλήθεια είναι πως δεν με ενθουσίασε τόσο όσο τα προηγούμενα (Η θεραπεία του Σοπεναουερ και όταν έκλαψε ο Νίτσε), ωστόσο ήταν κι αυτό φυσικά πολύ ενδιαφέρον. Αναλύεται η σχέση που μπορεί να αναπτυχθεί μεταξύ θεραποντος και θεραπευομενου, θέμα δηλαδή που δεν είχα σκεφτεί ποτέ. Εστιάζει σε αρκετά πρόσωπα μέχρι να καταλήξει στα βασικά. Γεγονός που λίγο με μπέρδεψε στην αρχή αλλά μετά δεν υπήρχε κανένα πρόβλημα. Μέσα στο βιβλίο, σε μορφή ιστορίας πάντα, δίνονται εύστοχα μηνύματα για την εγγαμη ζωή, τον τζόγο, τον έρωτα, τους ανθρώπους. Αν απουσίαζαν 100 σελίδες, θα ήταν ακόμη πιο έντονο. Θεωρώ πως αν ήταν γραμμένο στο α'προσωπο (χωρίς ορισμένες λεπτομέρειες), θα είχε απογειωθεί το συγκεκριμένο βιβλίο. Μπαίνει στην τρίτη θέση μέχρι στιγμής και ανυπομονώ να διαβάσω και τα επόμενα.

Ίσως το κορυφαίο βιβλίο του Γιάλομ όπου απομυθοποιεί πλήρως τους υποτιθέμενους ψυχοθεραπευτές και αποδεικνύει ότι παραμένει ένας κορυφαίος αναλυτής της ανθρώπινης ψυχής.

Ο κορυφαίος ψυχίατρος, απομυθοποιεί τους ψυχοθεραπευτές, ανεβάζοντάς τους ταυτόχρονα σε ένα επίπεδο πιο ανθρώπινο

Διαβάζοντας το βιβλίο καταλαβαίνεις πολύ εύκολα πόσο απλή και κατανοητή γραφή έχει ο Γιάλομ και σε βοηθάει να δεις και να ανακαλύψεις πράγματα για τον εαυτό σου που ούτε καν εσύ ο ίδιος ήξερες.