Η επιστροφή

Όταν το ταξίδι έχει σκοπό, τότε μονάχα αξίζει. Κι αξίζει πιότερο το ταξίδι το μακρινό, το πιο δύσκολο. Κι αξίζει περισσότερο αν το κάνεις ορθός και μ' ορθάνοιχτα τα μάτια. Μια Ιθάκη, μια Κολχίδα, μια Ερύθεια, μία Τροία, μια αγάπη μεγάλη, ό,τι άλλο, που πολύ το ποθείς, δεν πιάνεται και δε θ' άξιζε να πιαστεί, αν δεν περάσεις Κύκλωπες, και Κίρκες, και Συμπληγάδες, και Σειρήνες, και Σκύλλες, και Χάρυβδες, και Όρθους. Όλα αυτά, τα δύσκολα, τα όμορφα, τα θέλει μια ζωή που αξίζει· και θέλει και υπομονή, και θέλει και εγκαρτέρηση. Τα λέει ο λαός με χίλιους τρόπους. Θυμηθείτε, λέμε: "και τον πηλό τον δέρνουνε, να γίνει κεραμίδι!", κι ακόμα, λέμε και τ' άλλο το όμορφο: "αν εισ' αμόνι, υπόμεινε· γένου σφυρί και βάρει!"