Πληθυσμός και Οικισμοί της Πελοποννήσου

Αν η φύση έχει χαράξει με μοναδική ακρίβεια τα γεωγραφικά όρια της Πελοποννήσου, η ιστορία δεν μπορεί, με την ίδια σιγουριά, να καθορίσει τις δικές της εννοιολογικές και χρονολογικές τομές. Η ιστορία μάλιστα των οικισμών και του πληθυσμού, με τα υλικά και γεωγραφικά δεδομένα της, που είναι αλληλένδετα με το ανθρώπινο στοιχείο, οριοθετεί πιο δύσκολα το δικό της πεδίο. Η χρονική διάρκεια, η θέση του οικισμού μέσα στο ζωτικό του χώρο, το μέγεθος και η μορφολογία του, το δίκτυο των οικισμών και, πάνω απ' όλα, οι οικιστές αποτελούν παράμετρους που, ενώ η καθεμιά φαίνεται να έχει τη δική της λογική, όλες μαζί συνθέτουν ένα νέο πολύπλοκο σύνολο, αυτό ακριβώς που τελικά κάνει τον οικισμένο χώρο φαινόμενο κοινωνικό, δηλαδή αντικείμενο της ιστορίας. [...]