Ο John Bowlby και η θεωρία του δεσμού

Το συγκεκριμένο έργο του Jeremy Holmes, "Ο John Bowlby & Η Θεωρία του Δεσμού" έχει καταξιωθεί ως ένα σημαντικό και διαχρονικό βιβλίο αναφοράς και δείχνει πολύ καθαρά πώς ο Bowlby συνέλαβε, επεξεργάστηκε και πολέμησε με το κατεστημένο της εποχής, για την εδραίωση της θεωρίας του σχετικά με τον πρώιμο δεσμό και πώς αυτή η πολύ σημαντική θεωρία έτυχε περαιτέρω επεξεργασίας και εφαρμογής από τους επιγόνους του. Πρόκειται για μια έκδοση ιδιαιτέρως σημαντική αφού το έργο του Bowlby δεν έχει παρουσιαστεί ως τώρα στο ελληνικό κοινό παρά μόνον μερικώς καθώς επίσης και λόγω της προσπάθειας που γίνεται από τον επιστημονικό επιμελητή του βιβλίου Γιάννη Ζέρβα για τον εννοιολογικό προσδιορισμό των όρων δεσμός, πρόσδεση, προσκόλληση. Ο συγγραφέας Jeremy Holmes μας προσφέρει μια εστιασμένη και περιεκτική αφήγηση της ζωής και του έργου του John Bowlby (1907-1990), βασισμένη στα γραπτά του ιδίου και στα γραπτά των μετέπειτα υποστηρικτών της θεωρίας του, καθώς, επίσης, σε συνεντεύξεις μελών της οικογένειάς του και ψυχαναλυτών που τον γνώρισαν. Η "Θεωρία του Δεσμού" αναφέρεται στη φύση των πρώιμων βιωμάτων των παιδιών και στην επίδραση που έχουν αυτά τα βιώματα στην προσωπικότητά τους. Το επιστημονικό ζήτημα που έθεσε ο Bowlby είναι πώς το πρώιμο τραύμα φτάνει να επηρεάσει -και πιθανόν να διαταράξει- την προσωπικότητα του ατόμου. Για τον Bowlby είμαστε καταρχάς θηλαστικά, βιολογικά προγραμματισμένοι εξαρχής από τη φύση να υπάρξουμε σε σχέσεις, και πάνω σε αυτή τη βάση οικοδομείται η ψυχική συγκρότηση. Συνδυάζοντας τον αυστηρό επιστημονικό εμπειρισμό της ηθολογίας με τις υποκειμενικές διορατικές συλλήψεις της ψυχανάλυσης η θεωρία αυτή άσκησε τεράστια επίδραση στα πεδία της ανάπτυξης του παιδιού, της κοινωνικής εργασίας, της ψυχολογίας, της ψυχοθεραπείας και της ψυχιατρικής. Ο Jeremy Holmes εξετάζει την προέλευση των ιδεών του Bowlby και παρουσιάζει τα κύρια χαρακτηριστικά της "Θεωρίας του Δεσμού" και τη συνάφειά τους με τη σύγχρονη ψυχαναλυτική ψυχοθεραπεία. Ο Holmes εξετάζει τις διεργασίες της προσκόλλησης και της απώλειας και διερευνά τα πρόσφατα πειραματικά στοιχεία που συνδέουν την ασφαλή προσκόλληση κατά τη νηπιακή ηλικία με την ανάπτυξη της "αυτοβιογραφικής ικανότητας". Μας προσφέρει, επίσης, συναρπαστικές ματιές στην ιστορία του ψυχαναλυτικού κινήματος και εξετάζει τους τρόπους με τους οποίους η "Θεωρία του Δεσμού" μπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση της κοινωνίας και των προβλημάτων που την ταλανίζουν.