Φρίντριχ Νίτσε - Παράκαιροι στοχασμοί

Το βιβλίο του Φρίντριχ Νίτσε "Παράκαιροι στοχασμοί" μεταφράστηκε από την πιο πρόσφατη και άρτια επιμελημένη έκδοση των απάντων του Friedrich Nietzsche, Samtliche Werke, Kritische Sudienausgabe, επιμ. έκδ. Giorgio Colli και Mazzino Montinari, τόμ. 1, Βερολίνο-Νέα Υόρκη, 1988. Ο τίτλος του βιβλίου (Unzeitgemasse Betrachtungen) έχει μεταφραστεί, σε διάφορες γλώσσες, ως "Παράκαιροι (ή Ανεπίκαιροι ή και Άχρονοι) στοχασμοί", ως "Σκέψεις εκτός εποχής" και ως "Παρατηρήσεις εκτός συρμού". Ακολούθησα την πρώτη εκδοχή, αν και ορθότερη θα ήταν η απόδοση "Παράκαιρες θεωρήσεις", την οποία ακολουθούν και οι γάλλοι μεταφραστές του βιβλίου. Παραφράζοντας τον Νίτσε (βλ. το τέλος του Προλόγου στον "Δεύτερο στοχασμό"), σημειώνω ότι «κάτι που είναι παράκαιρο μέσα στην εποχή του είναι κάτι που δρα εναντίον αυτής και επί αυτής της εποχής, και, μακάρι, υπέρ μιας μελλοντικής εποχής».
Στην πρώτη τους μορφή οι "Παράκαιροι στοχασμοί" γράφτηκαν και εκδόθηκαν χωριστά. Ο πρώτος τον Αύγουστο του 1873, ο δεύτερος και ο τρίτος τον Φεβρουάριο και τον Οκτώβριο του 1874 αντιστοίχως και ο τέταρτος τον Ιούλιο του 1876. Και οι τέσσερις μαζί παρουσιάστηκαν για πρώτη φορά το 1892 στην έκδοση των απάντων του Νίτσε υπό τον τίτλο Gesamtausgabe, με επιμέλεια του στενού φίλου του συγγραφέα Peter Gast. Ως βοηθήματα χρησιμοποίησα τα βιβλία: 1. F. Nietzsche, Untimely Meditations, αγγλ. μετ. R. J. Hollingdale, εισαγ. J. P. Stern, Cambridge University Press, 1983. (Αρκετά «ελεύθερη» μετάφραση, που δεν προδίδει τα νοήματα του πρωτότυπου, αν και καταστρατηγεί το ύφος του.) 2. Friedrich Nietzsche, Considerations inactuelles, γαλλ. μετ. Pierre Rusch, Henri-Alexis Baatsch και Pascal David, στο OEuvres I, επιμ. έκδ. Marc de Launay, Gallimard, 2000. (Καλή μετάφραση, αρκετά πιστή στο πρωτότυπο.)
3. Φριδερίκος Νίτσε, Ιστορία και ζωή, μετ. Ν. Μ. Σκουτερόπουλος, Γνώση, 1993. (Εξαιρετική μετάφραση, με τροποποιημένο τίτλο, του δεύτερου Στοχασμού.) Τέλος, στη μετάφρασή μου διατήρησα, όσο περισσότερο μπορούσα, την ιδιόμορφη στίξη του συγγραφέα, ενώ όλες οι σημειώσεις ανήκουν σε μένα και, κυρίως, σε διάφορους μεταφραστές και σχολιαστές του βιβλίου και όχι στον συγγραφέα του.

Ζήσης Σαρίκας, μεταφραστής