Δασική νομοθεσία

Η παρούσα τρίτη έκδοση της Δασικής νομοθεσίας που ανήκει στην σειρά «Ελληνική Νομοθεσία» έρχεται να καλύψει και να παρουσιάσει όλες τις νομοθετικές αλλαγές που αφορούν στα δάση και που διέτρεξαν από το έτος της πρώτης έκδοσής της (2004) μέχρι σήμερα. Η κυριότερη πρόσφατη νομοθετική αλλαγή είναι αυτή που επήλθε με τον Ν 3889/2010 (ΦΕΚ Α΄ 182/14.10.2010) και αφορά στους δασικούς χάρτες και την διαδικασία κύρωσής τους και για το λόγο αυτό οι σχετικές διατάξεις παρατίθενται αυτούσιες στην ενότητα «Κτηματογράφηση/Οροθέτηση δασών – Δασικοί Χάρτες».

Στις κατʼ ιδίαν 3 ενότητες (Εθνική νομοθεσία, Νομοθεσία ΕΕ και Διεθνή Νομοθεσία)  και 22 υποενότητες του έργου ο αναγνώστης μπορεί να βρει συνολικά 116 νομοθετήματα του εσωτερικού, ενωσιακού και διεθνούς δικαίου πλήρως ενημερωμένα και εμπλουτισμένα με πληθώρα δικαστικών αποφάσεων αλλά και βιβλιογραφίας - αρθρογραφίας.

Σκοπός της νέας έκδοσης είναι η πλήρης ενημέρωση κάθε ενδιαφερομένου, νομικού και μη, που ασχολείται με τα δάση  τόσο ως οικοσύστημα όσο και ως οικονομικό αγαθό για τις νομοθετικές εξελίξεις που αφορούν στην γενικότερη έννοια «δάσος» αλλά και σε άλλες ειδικότερες έννοιες όπως είναι οι δασικές ή αναδασωτέες εκτάσεις, η προστασία των δασών, τα δασικά προϊόντα, οι προστατευόμενες περιοχές κ.ά. Την επιδίωξη αυτή για την όσο το δυνατόν πληρέστερη ενημέρωση κάθε ενδιαφερομένου υπηρετεί και η παράθεση κατʼ άρθρο, όπως ήδη αναφέρθηκε, στα οικεία νομοθετήματα πλούσιας και ενημερωμένης μέχρι και το έτος 2010 νομολογίας όχι μόνο των ημεδαπών δικαστηρίων όλων των βαθμών και δικαιοδοσιών αλλά και του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (πλέον ΔΕΕ) αφού το δάσος ως προστατευτέο έννομο αγαθό δεν αφορά μόνο στην εθνική έννομη τάξη αλλά έχει και πτυχές ευρωπαϊκές και διεθνείς. Κατά συνέπεια, η παρούσα έκδοση συμπληρώθηκε, και αυτό αποτελεί καινοτομία της σε σχέση με την προηγούμενη, αφενός με κανόνες του δευτερογενούς κοινοτικού – ενωσιακού δικαίου (χαρακτηριστική είναι η Οδηγία 92/43/ΕΟΚ για τη διατήρηση των φυσικών οικοτόπων καθώς και της άγριας πανίδας και χλωρίδας και σειρά άλλων Οδηγιών και Κανονισμών) αλλά και διεθνή συμβατικά κείμενα που έχουν κυρωθεί από την χώρα μας και αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του εσωτερικού μας δικαίου (π.χ. Σύμβαση Ραμσάρ, Σύμβαση για τη βιολογική ποικιλότητα, Πρωτόκολλο του Κιότο, Ευρωπαϊκή Σύμβαση του Τοπίου κ.λπ.).  Εκτός της κατʼ άρθρον νομολογίας παρατίθεται και εκτεταμένη βιβλιογραφία – αρθρογραφία μέχρι και το έτος 2010 σε αντικείμενα συναφή με τα δάση και τις σχετικές έννοιες. Η Δασική νομοθεσία  συμπληρώνεται με την παράθεση σχετικών διατάξεων και σημειώσεων κάτω από κάθε άρθρο ώστε ο αναγνώστης να αντιληφθεί όσο το δυνατόν καλύτερα τις αμφισημίες των παρατιθέμενων νομοθετημάτων σχετικά με τα δάση αλλά και να του δοθεί αφορμή να ερευνήσει όλη την σχετική νομοθεσία.

Συγκεκριμένα, στην εθνική νομοθεσία και ειδικότερα στην βασική νομοθεσία που συγκεντρώνει και το κυριότερο ενδιαφέρον παρατίθενται κατά σειρά οι σχετικές ειδικές συνταγματικές διατάξεις για την προστασία των δασών και δασικών ή αναδασωτέων εκτάσεων (άρθρα 24, 117) αλλά και συμπληρωματικές συνταγματικές διατάξεις (άρθρα 2, 5, 17, 25, 106) με σειρά δικαστικών αποφάσεων που επεξηγούν τα σχετικά με τα δάση ζητήματα. Στην ενότητα αυτή παρατίθενται ομοίως και τα τρία βασικά νομοθετήματα στο πλέγμα «Δασική νομοθεσία» δηλαδή το ΝΔ 86/1969 «Δασικός Κώδικας», ο Ν 998/1979 και ο Ν 3208/2003, τα οποία έχουν ενημερωθεί μέχρι και τον Ν 3889/2010 (ΦΕΚ Α΄ 182) και έχουν εμπλουτιστεί με όλη την σχετική νομολογία των ετών που ακολούθησαν το έτος της πρώτης έκδοσης (2004) μέχρι και σήμερα. Περαιτέρω, στο βιβλίο ο αναγνώστης θα βρει κατά σειρά ενοτήτων και υποενοτήτων νομοθεσία, νομολογία και βιβλιογραφία – αρθρογραφία σχετική με την Διοικητική Οργάνωση (Επιθεωρητές Περιβάλλοντος, ΥΠΕΚΑ, Συμβούλια Δασών, Δασικούς υπαλλήλους,  Πυροσβεστικούς υπαλλήλους), την προστασία των δασών καθεαυτή, τους εθνικούς δρυμούς, τα ιδιωτικά δάση, τους βοσκοτόπους και τα θέματα που εγέρθηκαν περί αυτούς αναφορικά με την προστασία του δασικού οικοσυστήματος, τις επεμβάσεις και εγκαταστάσεις σε δάση με έμφαση στις αυθαίρετες κατασκευές, τα λατομεία και τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, τις παραχωρήσεις και μεταβιβάσεις που αφορούν σε δάση, την απαλλοτρίωση, τους δασικούς χάρτες και την οριοθέτηση των δασών με τις πρόσφατες αλλαγές που επέφερε ο Ν 3889/2010 όπως προαναφέρθηκε, τις αναδασώσεις, την διαχείριση των δασών και τα δασικά προϊόντα, τα δημοτικά και κοινοτικά δάση και τη δυνατότητα εκμετάλλευσής τους, την είσπραξη εσόδων και τις χρηματικές οφειλές, τη δασοπροστασία και δασοπυρόσβεση, τις πυρκαγιές στα δάση, τις πολεοδομικές ρυθμίσεις, την χωροταξία και την επιβολή κυρώσεων σε περίπτωση οικιστικών επεμβάσεων στα δάση και τέλος τη νομοθεσία περί οθωμανικών γαιών. Όλα τα ανωτέρω συνθέτουν το νομοθετικό πλέγμα της ευρύτατης εθνικής νομοθεσίας.

Όσον αφορά στην νομοθεσία της ΕΕ και τη διεθνή νομοθεσία, οι οποίες ακολουθούν την εθνική, έχουν επιλεγεί και παρατίθενται εκείνοι οι κανόνες δικαίου που προαναφέρθηκαν και που αντιμετωπίζουν το δάσος ως μέρος του φυσικού περιβάλλοντος και δομικό στοιχείο της ισορροπίας του οικοσυστήματος αλλά και κανόνες προστασίας που αφορούν στην άγρια πανίδα και χλωρίδα αφού δεν μπορεί κανείς να αγνοήσει την αλληλεξάρτηση όλων αυτών των παραγόντων στην προστασία και ανάδειξη του περιβάλλοντος. Έννοιες όπως η προστασία των δασών από την ατμοσφαιρική ρύπανση και τις πυρκαγιές, τα δάση και η γεωργική ανάπτυξη, η προστασία ειδών και οικοτόπων με έμφαση στους Τόπους Κοινοτικής Σημασίας, οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τα δάση, οι υγρότοποι, η άγρια ζωή εν γένει και η αντιμετώπιση φαινομένων όπως η παράνομη εμπορία των ειδών της άγριας πανίδας και χλωρίδας, η αλλαγή του κλίματος και η επίπτωσή της στα δάση αναλύονται και επεξηγούνται στο σκέλος αυτό της ευρωπαϊκής και διεθνούς νομοθεσίας.

Τέλος, την έκδοση πλαισιώνει ένα αναλυτικό ενιαίο αλφαβητικό ευρετήριο που περιλαμβάνει όλες τις σχετικές έννοιες και παραπέμπει τον αναγνώστη στις επιμέρους ενότητες του βιβλίου όχι μόνο όσον αφορά στη νομοθεσία αλλά και στην παρατιθέμενη κάτω από κάθε άρθρο νομολογία.