Ο Ελεάζαρ φον Βογκάου εργάζεται ως ανταποκριτής ειδησεογραφικού πρακτορείου στην Αλκάνταρα της Βραζιλίας. Η γυναίκα του Ελάινε, καθηγήτρια παλαιοντολογίας στο Πανεπιστήμιο της Μπραζίλια, τον έχει εγκαταλείψει και συμμετέχει σε μια επιστημονική αποστολή στη ζούγκλα του Μάτο Γκρόσο, εκεί όπου κάποιες τελετουργίες ιθαγενών τελούνται στα λατινικά. Η κόρη τους Μοέμα είναι φοιτήτρια εθνολογίας, παραδομένη στη χρήση ουσιών. Δίπλα τους, η μιγάδα Σολεντάντ, η μυστηριώδης, γοητευτική Ιταλίδα Λορεντάνα, ο διεφθαρμένος κυβερνήτης του Μαρανιάουν και η αλκοολική σύζυγός του, ο Νέλσον, ένα ανάπηρο αγόρι από τις φαβέλες που ονειρεύεται να εκδικηθεί, ο σοφός γιατρός Εούκλιντες ντα Κούνια, αλλά και κάποιοι οπαδοί του ναζισμού.
Τι συνδέει αυτά τα πρόσωπα μεταξύ τους; Ο Αθανάσιος Κίρχερ, Ιησουίτης που έζησε τον 17o αιώνα, αμφιλεγόμενος επιστήμονας, πρόδρομος, μεταξύ άλλων, της αιγυπτιολογίας και της ηφαιστειολογίας, που διέπρεψε επίσης στη γλωσσολογία, την ιατρική, τη γεωμετρία, την οπτική, αλλά και τη μελέτη της Καββάλα, εφευρέτης του μαγικού φανού και πιθανόν μεγαλοφυής απατεώνας!
Η βιογραφία του Κίρχερ, ανέκδοτο χειρόγραφο γραμμένο από τον αφοσιωμένο μαθητή του, τον Κάσπαρ Σοτ, που εξιστορεί τα συναρπαστικά ταξίδια και τις περιπέτειες του Κίρχερ σε όλη την Ευρώπη, φτάνει στα χέρια του Ελεάζαρ: του προτείνουν να αναλάβει την επιμέλεια και το σχολιασμό της έκδοσης, αφού στο παρελθόν, όταν σπούδαζε στη Χαϊδελβέργη, είχε μελετήσει το έργο του Ιησουίτη.
Η βιογραφία αυτή θα αποτελέσει το συνδετικό νήμα της αφήγησης σε ένα μυθιστόρημα-ποταμό, μια μπαρόκ πολυφωνία όπου αναδύονται όλες οι όψεις της Βραζιλίας, αλλά κυρίως προβάλλονται οι άνθρωποι, η τρέλα τους, οι ανησυχίες τους, η δίψα τους, η αναζήτηση του χαμένου παραδείσου, πάντα ανολοκλήρωτη· είναι ήδη αργά, όταν ξεκινούν.
Ένα μυθιστόρημα γεμάτο ανατροπές, που παίζει με τις αντηχήσεις και τις αντανακλάσεις, με την αλήθεια και τα φαινόμενα, με την πραγματικότητα και τη μυθοπλασία, συνδυάζοντας με τρόπο σαγηνευτικό την περιπέτεια και τον φιλοσοφικό μύθο, την ψυχολογία, την κοινωνική ανάλυση, την ιστορία και την πολιτική.
Το συναρπαστικό παλίμψηστο μυθιστόρημα του Μπλας ντε Ρομπλές παραπέμπει στα έργα των Μπόρχες, Κορτάσαρ, Καλβίνο, Έκο, αλλά και στον Ποτότσκι και το "Χειρόγραφο της Σαραγόσα".
Αυτό το επικό μυθιστόρημα μου φάνηκε αρκετά κατώτερο του αναμενομένου. Η αφήγηση των ιστοριών των κεντρικών ηρώων είναι παράλληλη και τελείως γραμμική. Αυτό το στοιχείο, σε αφήγηση τέτοιου μεγέθους, θεωρώ ότι μειώνει την αναγνωστική απόλαυση. Ο De Robles έτσι κι αλλιώς σε λίγα σημεία πετυχαίνει να φτάσει την πρόζα του σε τόσο υψηλού επιπέδου λογοτεχνία ώστε να δώσει κάτι παραπάνω που να καλύπτει αυτόν τον τρόπο αφήγησης. Θα έδινα 3,5 αστέρια αν είχα αλλά τελικά δίνω 3 γιατί ακόμα και ο συχετισμός των ιστοριών της οικογένειας του Ελεάζαρ με την ιστορία του Κίρχερ έρχεται αργά και αφήνει αναξιοποίητη την ιδέα γύρω από αυτό τον συσχετισμό. Φυσικά υπάρχουν στο κείμενο όλα τα προτερήματα που αφορούν την κοινωνία της Βραζιλίας, την ανθρωπολογία γύρω από τις φυλές του Αμαζονίου, τα παγκόσμια οικονομικά παιχνίδια κλπ.