Η τριγωνομετρία των Παθών

Αν και δεν είμαι ιδιαίτερα λάτρης της ποίησης αυτό το βιβλίο με ταξίδεψε σε μέρη μακρινά αλλά και βαθιά μέσα μου

Μου αφύπνησε παλιές μου νοσταλγίες ...

Δεν υπάρχει στιγμή στη ζωή χωρίς πάθη (κάθε είδους).Έτσι "η Τριγωνομετρία των παθών " βρίσκεται εκεί ,όχι τόσο για να απαντά ,αλλά πιο πολύ για να ρωτά:Για τον έρωτα ,για τη Φύση,για τη μάνα (ευδιάκριτα για τον πατέρα...) ,την αδελφή ,την ανάμνηση της νιότης ,τα ταξίδια και κυρίως τον χρόνο ...Με εύστοχο τρόπο ο Πάνος Νιαβής μας εισάγει στην υπαρξιακή του παλέτα,και γίνεται μέρος της δικής μας.....

Η ποιητική συλλογή του Πάνου Νιαβή “Η Τριγωνομετρία των Παθών”, κυκλοφορεί από τον Σεπτέμβρη 2019 από τις εκδόσεις ΜΕΛΑΝΙ, περιέχει τρία μέρη: Ποιήματα ποιητικής, Ερωτικά ποιήματα και Μνήμες, χρόνος, Πατρίδα, Θάνατος. Είναι η δεύτερη ποιητική συλλογή του Νιαβή μετά από το έργο “Ο μαύρος κότσυφας στο χιόνι”. Στα “Ποιήματα ποιητικής” ο Νιαβής πραγατεύεται αισθήσεις και συναισθήματα τα οποία αποτυπώνει με έναν ιδιαίτερο τρόπο, ο οποίος συνιστά ένα κράμα πεζής έκφρασης και λυρικότητας , λέξεις που αιωρούνται μεταξύ ρεαλιστικού και ονειρικού ταξιδεύουν σε τόπους και μέρη την αντίληψη του αναγνώστη. Άνεμοι και ωκεανοί, πουλιά -μεταξύ των οποίων, ο αγαπημένος κότσυφας- ζυγίζουν, αμφιβάλλουν, εξετάζουν, γιορτάζουν και πενθούν τον Πόθο, τον Φόβο, την Αλήθεια, το Ψέμα την Συνήθεια, την Φθορά, την Επιθυμία, την Έλξη, τον Έρωτα, την Αγάπη και την Προδοσία (σ. 13 Η τριγωνομετρία των παθών). Στα “Ερωτικά ποιήματα” ο έρωτας άλλοτε στιγμιαίος και άλλοτε πάλι αιώνιος, αλλάζει μορφή και όνομα, περνάει βιαστικά μπροστά σου ενώ προσπαθείς να “βαλσαμώσεις” την εικόνα του και να αιχμαλωτίσεις την αίσθησή του. Φιλόδοξος και γεμάτος αυτοπεποίθηση ο θνητός αγώνας του ανθρώπου απαντά την ματαιότητα και την ανάδειξη της αξίας της στιγμής. Από αυτή την οπτική της αντίθεσης και της “φωτογραφικής” θέασης ο Νιαβής προσεγγίζει τις Μνήμες, τον Χρόνο, την Πατρίδα και τον Θάνατο, στο τρίτο και τελευταίο μέρος της συλλογής. Αναμνήσεις και πένθη ανυπέρβλητα αλλάζουν τις Κυριακές τις νυχτερινές σιωπές προσδίδοντας μια γλυκόπικρη γεύση στις στροφές. Η απουσία που συνηθίζεται-τουλάχιστον φαινομενικά- και περνά στην λήθη και στην παραίτηση, οδηγούν σε έναν θρήνο σιωπηλό αλλά και ισχυρό συνάμα. Μια στωική αποδοχή και ανοχή του πόνου μπροστά στον θάνατο καθώς ο χρόνος αποκτά καλειδοσκοπική όψη και ο τόπος αποτελεί μόνο ένα θολό φόντο. Οι λέξεις του Νιαβή αναδύουν μυρωδιές από δύσβατα δάση και κακοτράχαλα όρη, αντηχούν το φτερούγισμα ανυπότακτων πουλιών, αγγίζουν σαν τον ζεστό σιρόκο και βλέπουν από τα μάτια ενός μικρού παιδιού, το οποίο αναζητά τον τρόπο να αποτυπώσει τα πάθη σε μια επινοημένη τριγωνομετρική συνάρτηση. Έχει κανείς την αίσθηση ότι οι στίχοι καλωσορίζουν και αποχαιρετούν μνήμες και μορφές μακρινές, υμνούν την θνητότητα, το αμελητέο ένστικτο αναγάγοντάς το σε ουσιαστικό και άρτιο συναίσθημα καθώς ο χρόνος χάνει την ευθύγραμμη πορεία του, διαγράφοντας ομόκεντρους κύκλους γύρω από την ύπαρξή μας. “Ψάχνω μια καρπερή λέξη ή μια λύπη από σύννεφο να λιγωθεί ανεπαισθήτως ο ισχυρογνώμων Μαΐστρος ….” (σ. 28 Λύπη από σύννεφο) (Η κριτική δημοσιεύθηκε στον ιστότοπο τοβιβλίο.νετ)

« Η Τριγωνομετρία των Παθών» Με την έκδοση της ποιητικής συλλογής «Η Τριγωνομετρία των Παθών» του Ευρυτάνα ποιητή Πάνου Νιαβή, παρουσιάζεται ένα νέο σημαντικό έργο στην σύγχρονη πνευματική ζωή. Ο στίχος του συνήθως ανομοιοκατάληκτος. Ενωτικός όμως και συμπαγής μέσα στο περιεχόμενο του ποιήματος. Η αξένοιαστη ομορφιά του στίχου. Η έκφραση του συναισθηματικού, ποιητικού λόγου, δεν είναι εμμονή υπαρξιακής αναζήτησης. Η στοχαστική σκέψη του ποιητή προβάλλει τα ατομικά πολύμορφα βιώματά του. Η ποίησή του λοιπόν, βιωματική, παράλληλα έντονα τρυφερή και άλλοτε μελαγχολική. Ταυτόχρονα ο ποιητικός λόγος αυτογραφικός σε μια σύνθεση απελευθερωτική. Αυτή η εσωτερικότητα του ποιητικού λόγου είναι και η «έκφραση» της ψυχής του ποιητή. Ανήκει λοιπόν στους ποιητές που υπομένουν, επιμένουν και καταπονούνται πλάι μας, πρόσωπα που επηρεάζονται και επηρεάζουν. Θαρραλέες όμως προσωπικότητες που διακρίνονται από την δική τους δημιουργία. Ο λυρισμός του χαρισματικός, και οι νοηματικές εικόνες του με θαυμάσιες συναισθηματικές αποχρώσεις, προσδίδουν τον χαρακτήρα της φυσικής απεικόνισης. Παραθέτουμε ένα μικρό ποιητικό μέρος από το έργο του ποιητή, πιστεύοντας ότι σωστά ερμηνεύουμε το πνεύμα του, και για να γνωρίσουμε αυτόν καλύτερα στις επιμέρους κρυπτόμενες ενότητες της ποιητικής συλλογής του. Ας ακούσουμε τον ποιητή με απολογιστικό, ίσως, λόγο : ΒΡΕΣ ΜΟΥ ΕΝΑ ΣΤΙΧΟ ΝΑ ΚΡΥΦΤΩ. …. «Βγήκα νωρίς στη δημοσιά, πέρασα από σκύλες και χάρυβδες, μ’ άρεσε στης Καλυψώ, δε λέω, την Ιθάκη μου ακόμη δεν τη βρήκα. Έκατσα πολλές φορές στα δικά μου ερείπια και έκλαψα, είδα ξανά φως στον ορίζοντα και μπήκα σε άνυδρες ερημιές κρατώντας γερά το νήμα του μύθου…» Ύστερα, ορισμένα αυτοπροσδιοριστικά στοιχεία της στοχαστικής του σκέψης : ΑΦΑΝΙΣΤΗΚΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΔΙΑΙΡΕΣΕΙΣ ΜΟΥ «Από παιδί φοβόμουν τις διαιρέσεις. Άνοιξα την πόρτα και βγήκα στον κόσμο. Μες στην περιπλάνηση φύτρωσε η νοσταλγία πρώτος μου διαιρέτης. Αντάμωσα τη θάλασσα και τις τρικυμίες της απύθμενος ο φόβος και η γοητεία της. Αφελής, δεν είχα ακόμη γνωρίσει καλά το τελευταίο θαύμα του Θεού, τη γυναίκα άνθησε εντός μου γι’ αυτήν έρωτας μέχρι που ανέτειλε η προδοσία ο δεύτερος κοφτερός διαιρέτης…..» Κατόπιν, στίγματα λιμανιών, εικόνες ζυμωμένες με το κύμα, ταυτόχρονα με τις ψυχικές εκρήξεις του ποιητή που απεγνωσμένα διακατέχει η αγάπη και ο ανεκπλήρωτος έρωτας. Νηματικά σχήματα που εξάπτουν τις αισθήσεις, όπως, ίσως, οι χρωματικοί τόνοι των έργων του Βαν Γκόγκ. ΠΑΝΣΕΛΗΝΟΣ ΝΕΜΒΡΙΟΥ ΜΕ ΡΕΣΤΙΑ «Θα έχει ρεστία ο ωκεανός απόψε είπα άηχα μες στην κρύα τούτη νύχτα. Διέσχιζα για μια ακόμη φορά τον Ατλαντικό νοερά στη γέφυρα του Elefsis. Μπροστά μου μια πανσέληνος κάτι ψιθύριζε στον άγγελο που αγαπούσα κάποτε…» Ο ΜΑΥΡΟΣ ΚΟΤΣΙΦΑΣ ΣΤΟΝ ΚΗΠΟ …Εγώ παίρνω τα μεσημέρια τους δρόμους, πάω συνήθως Λισαβόνα, την άνοιξη. Πρόσοψη την πρόσοψη στην θάλασσα σφαδάζουν αναριγώντας τα χρώματα στο νερό. Άλλοτε φθινόπωρο στην Οδησσό ανεβαίνω τα βρεγμένα σκαλιά της και ξεχνώ τη δρόσο των ματιών σου ! Ή το «σ’ αγαπώ» σου τυλιγμένο στις φλόγες… ΠΙΚΡΗ ΑΝΤΙΣΤΙΞΗ Εσύ αναβλύζεις άνοιξη Σαν στίχος τυ Νερούδα Χαμένη πιο πέρα Κι από τις άκρες της Χιλής Και εγώ στην άλλη άκρη, στο Βορά Μες στην καρδιά του φθινοπώρου Δεν έχω να περιμένω τίποτα άλλο Από ένα μακρύ, βαρύ χειμώνα… Οι ιδιόμορφες αυτές αποχρώσεις του λόγου, εξομολογητικές, απρόσμενα εκρηκτικές, σε σύντομο ύφος, εκτινάσσουν ως βέλος, την έκφραση του ποιητικού λόγου. Η ποιητική αφήγησή του λοιπόν, εικονίζει ως «δημοσιά», εκείνη την ανεξάντλητη θαλάσσια διαδρομή που κοσμείται από ένα σύμπλεγμα εικόνων και τόπων. Από την «περιπλάνηση» αυτή πηγάζουν οι οραματισμοί του ποιητή με την μετατόπιση του πραγματικού αντικειμένου στην ποίησή του. Η «νοσταλγία» μέσα από την «περιπλάνηση» εκφράζεται ως «αναζήτηση ζωής». Είναι η μάχη της προσωπικής ανθρώπινης πορείας, ενάντια στην αυτονόητη φθορά. Αυτήν την ποίηση της «νοσταλγίας», συνώνυμο της παραγόμενης συνθετικής γνώσης, ο ποιητής ονομάζει « ο πρώτος μου διαιρέτης», αυτής που είναι ο «διαιρέτης της άγνοιας». Κύρια όμως και «Κυρία» η γυναίκα. Κυρίαρχη, άλλοτε ίσως, επώνυμα προσδιορίσιμη, άλλοτε ίσως, ονειρική προσέγγιση. Η ταύτιση του αισθητισμού με την ομορφιά. Ο κεντρικός πόλος της ποιητικής συλλογής του. Το «Τελευταίο Θαύμα του Θεού», ο «δεύτερος κοφτερός διαιρέτης», όπως ονομάζει ο ίδιος. Ο ύμνος στον έρωτα και τη γυναίκα. Ενδεικτικά, αδικώντας συνειδητά από την οικονομία του χώρου, την ολοκληρωμένη αυτή ενότητα, ακούμε τον ίδιο τον ποιητή : ΔΕΝ ΦΟΡΟΥΣΕ ΤΙΠΟΤΑ Δεν φορούσε τίποτα μόνο ένα χρώμα μπλε. Ένα σώμα, μια ήπειρος απλωμένη σε χάρτη ναυτικό να συνορεύει terra incognita με ηφαίστεια ενεργά… Ταυτόχρονα επανειλημμένα σε ιδιαίτερη ενότητα, αποκαλύπτεται η αστροφεγγιά της ονειροπόλησης. Η νοσταλγική διάθεση που περιβάλλει με ένα θαμπό απαύγασμα φευγαλέες μορφές που δεν μάχονται πια και τοπία ρημαγμένα από πολύ καιρό. Οι ψίθυροι πάνω στην τέφρα παλαιών ονείρων. ΤΟ ΠΑΛΙΟ ΚΑΡΑΒΙ «Κοιμάται το παλιό καράβι στο αραξοβόλι σαπίζει αθόρυβα μες στη γαλήνη. Ένα αρχαίο χρώμα ρυτιδώνεται στο αστραφτερό του όρμου και αντανακλά ευθύβολα την αγωνία του θανάτου προς εμάς…» Σε άλλες ποιητικές εικόνες, η προσμονή, μετά η μελαγχολία, η ακολουθία της ήττας και ύστερα ο θάνατος. Μια έκρηξη και ένα διαστημικό φως κοντά στους αστερισμούς του Λαπαθιώτη, του Ουράνη και του Καβάφη : ΚΑΜΙΑ ΦΟΡΑ Ο ΧΡΟΝΟΣ ΣΤΑΜΑΤΑ «Καμιά φορά χρόνος σταματά παγωμένος σαν τα πουλιά που ζυγιάζονται απρόσκλητα μες στο κάδρο μιας φωτογραφίας. Ή σαν θρόισμα φορέματος ενός φρέσκου κοριτσιού που κάποτε αγαπήθηκε πολύ…» ΕΠΙΛΟΓΟΣ 2 «Πήρε το μπουκάλι με το κόκκινο κρασί και το άδειασε στο νεροχύτη. Ύστερα πέταξε τα τυριά και τα αλλαντικά στα σκουπίδια ! Την περίμενε ερήμην της, εκείνη δεν ήρθε, αφού δεν ήξερε πως έπρεπε να έρθει. Παιδιόθεν άγρυπνος έπεσε να κοιμηθεί, συντεντριμμένος χωρίς ένα όνειρο ή μια νίκη. Ηττημένος αφέθηκε στη Λήθη και στην ιαματική ίαση του χρόνου…» Τέλος, η δική του γνωστική ερμηνεία ; Αυτή, η καταληκτική προστακτική στη «Ρότα» κατανόησης του «κόσμου». ΜΙΑ ΛΕΚΤΙΚΗ ΜΑΣ ΔΙΑΜΑΧΗ «-Δάγκωσε τον καρπό και φτάσε στον πυρήνα σου, Μου είπες σε μια λεκτική μας διαμάχη. -Κι αν είναι κρεμμύδι, σε ρώτησα, Με διάθεση έφεδρου προβοκάτορα Ποιος είναι ο πυρήνας του ; -Οι διαδοχικές στρώσεις ζωής, μου αποκρίθηκες…. …Όσο υπάρχει έρωτας και άνοιξη Στις αστροφεγγιές τους θα πορευόμαστε αθάνατοι.» Η αξία της ποιητικής αφηγηματικότητας του Πάνου Νιαβή, εξακολουθεί να αιχμαλωτίζει τον επισκέπτη, σε όλη την έκταση του πολυάριθμου αυτού ποιητικού οικοδομήματος. Είναι η μαγική επίσκεψη, σε έναν άγνωστο ποιητή, έναν άνθρωπο που και αν δεν έτυχε να γνωρίσεις ποτέ, αλλά τον αισθάνεσαι δίπλα σου όταν ο λόγος του σπάει τη σιωπή. Σφιχτοδεμένοι, συμπιεσμένοι στίχοι συνθέτουν την ιδέα κάθε ποιήματος, ως τη μικρογραφία της διατύπωσης των εικόνων και των εννοιών που έχει στην ψυχή του. Έναν κόσμο πραγματικό, που είναι μέρος αυτής της δικής μας ζωής, όπως ποιητικά μας την θυμίζει αυτός ο ποιητής των Αγράφων. Μια συνθετική αφήγηση από «Ένα Πουλί Θαλασσινό κι Ένα Πουλί Βουνήσιο», όπως λέγεται στο δημοτικό τραγούδι των Ρουμελιώτικων βουνών. Γιάννης Μακκας για τα Ευρυτανικά Χρονικά" 13/02/2020

Πάντα με ιδιαίτερο τρόπο αγγίζει την ψυχή μας...

το βιβκιο σε ταξισευει σε αγνωστα μερη του εαυτου μας γνωριζεις τα πάθη σου και μαθαινεις να ζεις μαζί τους πολυ δυνατο εργο συγχαρητηρια στο συγγραφεα κ Π¨ανο Νιαβη

Τέλειο βιβλίο ...

Εξαιρετικό

Απόλαυση από ξενάγηση στο τόπο των συναισθημάτων και των εικόνων. Καταπληκτική επιλογή των λέξεων.