Σύνοψη βιβλίου
Ο Χρήστος Χατζηιωσήφ είναι ιστορικός. Γεννήθηκε το 1947 στην Αθήνα. Σπούδασε νομική, πολιτική οικονομία και ιστορία στην Αθήνα, τη Χαϊδελβέργη και το Παρίσι, εργάστηκε για ένα διάστημα στις δύο τελευταίες πόλεις και από το 1983 εγκαταστάθηκε στο Ρέθυμνο όπου ζει και δουλεύει μέχρι σήμερα. Δίδαξε νεότερη και σύγχρονη ιστορία (1983–2014) στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης, του οποίου από το 2015 είναι ομότιμος καθηγητής. Πάντοτε ενεργητικός και δραστήριος, ήταν διευθυντής (2010–2016) στο Ινστιτούτο Μεσογειακών Σπουδών του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας, συμμετέχει σε πλήθος επιστημονικών φορέων για τις ιστορικές και γενικότερα τις ανθρωπιστικές σπουδές στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, ενώ διευθύνει τη σειρά «Ιστορία και Κοινωνία» των Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης.
Ο τόμος αυτός γράφτηκε από τριάντα τέσσερις συγγραφείς και εκδόθηκε από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης προς τιμήν του. Ο Χρήστος Χατζηιωσήφ κατόρθωσε με τη διάνοια, τη συγγραφή, τη διδασκαλία, την παρουσία του στον ακαδημαϊκό και τον ευρύτερο δημόσιο χώρο να γίνει για πολλούς ―και σίγουρα για τους συγγραφείς του τόμου― δάσκαλος, συνεργάτης, συνάδελφος και φίλος, ανεξάρτητα από το σημείο εκκίνησης των ξεχωριστών διαπροσωπικών σχέσεων.
Στον τόμο συγκεντρώνονται συμβολές από τα γνωστικά πεδία της ιστορίας, της ιστορίας της τέχνης, της αρχαιολογίας, της νομικής και των οικονομικών· πεδία, όλα τους, που βρίσκουν τη σύνδεση και τις αναφορές τους στο έργο και τα ενδιαφέροντα του τιμώμενου. Τα κείμενα αρθρώνονται σε τρία μέρη με βάση το περιεχόμενό τους. Το πρώτο μέρος περιλαμβάνει μελέτες που επικεντρώνονται στους θεσμούς, τις ιδεολογίες και τις πολιτικές και αναφέρονται σε διάφορες ιστορικές περιόδους που εκτείνονται από τον 18ο έως τον 21ο αιώνα. Το δεύτερο συγκεντρώνει κείμενα που ασχολούνται με την πολιτική στη συνάφειά της με την οικονομία και την κοινωνία και παρουσιάζουν αντίστοιχη χρονολογική ποικιλία. Το τρίτο μέρος περιέχει συμβολές για την ιστοριογραφία και τις θεωρητικές πλευρές της δουλειάς του ιστορικού και εύλογα παρουσιάζει τις μεγαλύτερες αποκλίσεις στη χρονολογική εστίαση των κειμένων, η οποία μετατοπίζεται από την πρώιμη αρχαιότητα μέχρι τη σύγχρονη περίοδο. Τα όρια μεταξύ των τριών μερών δεν είναι απολύτως στεγανά. Αυτή η ώσμωση που παρατηρείται στη διάρθρωση του βιβλίου αντικατοπτρίζει το εύρος, την ποικιλία και τις πολλαπλές συνδέσεις που διακρίνουν τη δουλειά και την παρουσία του Χρήστου Χατζηιωσήφ στον χώρο των ιστορικών σπουδών.
I. Θεσμοί, ιδεολογίες, πολιτικές
Παρασκευάς Ματάλας, «Η Σπάρτη στο Παρίσι»: Ταξίδια στον μύθο της Επανάστασης
Θανάσης Ν. Μποχώτης, Ο ελληνικός φιλελευθερισμός για τα πολιτικά δικαιώματα: Το πρόβλημα της πολιτικής χειραφέτησης των Εβραίων της Ελλάδας στον Κοραή
Ανδρέας Λυμπεράτος, «Το έθνος στο βαλκανικό χωριό»: Η εθνική πολιτικοποίηση στη Στενήμαχο του 19ου αιώνα
Παναγιώτης Κ. Ιωάννου, Για τον ιταλικό προσανατολισμό των Ελλήνων καλλιτεχνών του 19ου αιώνα
Ευγένιος Δ. Ματθιόπουλος, Ο «ατόφιος ελληνισμός», οι «φωτισμένοι κριτικοί που κάθουνται κοντά στο Σηκουάνα» και οι ζωγράφοι που «ζουν στο κλίμα άλλης εθνικότητας»
Προκόπης Παπαστράτης, Η Επανάσταση του 1909 και η εκκαθάριση του Πανεπιστημίου
Κώστας Παλούκης, Η λογική της βίας στα «ρεπελιά»: Ουσιοκρατικές προσλήψεις της επαναστατικής βίας από τους θεωρητικούς της ορθολογικής επιλογής
Στρατής Μπουρνάζος, ΚΥΠ, φαιά προπαγάνδα, αντικομμουνισμός και μόρφωση: Το περιοδικό Γνώσεις (1958-1959)
Χριστίνα Αγριαντώνη, Ελληνικές ευρεσιτεχνίες: Νομοθεσία, ιδέες και πρακτικές, 1885-1920
Γιάννης Κοκκινάκης, Επαναστατικοί θεσμοί την εποχή του γονιδίου: Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ από την ιδιοκτησία της γης στην ιδιοκτησία της ζωής
Σταύρος Μουδόπουλος, Μια ερμηνεία των διατάξεων των άρθρων 22 και 23 του Συντάγματος σύμφωνη με τα περιεχόμενα διεθνών κανόνων που έχει επικυρώσει η Ελλάδα
II. Πολιτική, οικονομία, κοινωνία
Ζαχαρίας Μουτούκιας, Μικροανάλυση, παγκοσμιοποίηση και πολιτική τάξη: Το προσωπικό δίκτυο και οι επιχειρήσεις μεγάλων αποστάσεων ενός εμπόρου του Μπουένος Άιρες (1765-1795)
Χρήστος Λούκος, Η περιουσία των αδελφών Κουντουριώτη και μερικές σκέψεις για το χρήμα κατά την Επανάσταση του 1821
Απόστολος Δελής, Το εμπόριο της θηραϊκής γης στα μέσα του 19ου αιώνα
Gérard Chastagnaret, Ο Hilarion Roux πριν από το Λαύριο: Το αίνιγμα ενός τραπεζίτη-μεταλλουργού
Σωκράτης Δ. Πετμεζάς, Αγροτικό ζήτημα και αγροτική μεταρρύθμιση στη Νοτιοανατολική Ευρώπη: Μια προσπάθεια συνολικής αποτίμησης
Ειρήνη Ρενιέρη, Ενδοκοινοτικές σχέσεις στο βιλαέτι των Αδάνων: Η περίπτωση της ελληνορθόδοξης και της αρμενικής κοινότητας (μέσα 19ου – αρχές 20ού αιώνα)
Λήδα Παπαστεφανάκη, Οθωμανική Αυτοκρατορία – Ελλάδα: επιχειρηματικές και οικογενειακές διαδρομές στα χρόνια του Μεσοπολέμου. Η κλωστοϋφαντουργία «Μουταλάσκη» στον προσφυγικό συνοικισμό της Νέας Ιωνίας
Μάριος Παπακυριακού, Ελληνική «προσαρμοστικότητα» και «ειρηνικές κατακτήσεις» στην Αφρική: Έλληνες στο Σουδάν στη στροφή του 20ού αιώνα
Άγγελος Νταλαχάνης, Ανάμεσα στη μικρή και τη μεγάλη ιστορία: Έλληνες εργαζόμενοι στην Compagnie universelle du canal maritime de Suez στα μέσα του 20ού αιώνα
Νίκος Ποταμιάνος, Εννοιολογήσεις της κρίσης: Η έννοια του υπερεπαγγελματισμού ως ερμηνεία των δυσχερειών που αντιμετώπιζαν οι μικρές επιχειρήσεις, 1905-1932
Σπύρος Δημανόπουλος, Κρατικές πολιτικές και τοπικές ελίτ: Η πολιτική της περιφερειακής ανάπτυξης και η Κρήτη, 1960-1967
Γεράσιμος Ζαχαράτος, Η ανταγωνιστικότητα του ελληνικού τουρισμού ανάμεσα στην «εργαλειοθήκη» του ΟΟΣΑ και τα πραγματικά δεδομένα του ξενοδοχειακού κλάδου
III. Ιστοριογραφίες, θεωρητικοί προβληματισμοί
Ίρις Τζαχίλη, Μινωική τέχνη και σύγχρονη θεωρία
Pierre Rouillard, Μεταξύ Ελλήνων και Ιβήρων
Τόνια Κιουσοπούλου, Σύγχρονες ιστοριογραφικές προσεγγίσεις του Βυζαντίου
Όλγα Γκράτζιου, Από τη μεταβυζαντινή τέχνη στις μεταβυζαντινές σπουδές και πάλι πίσω: Συνδηλώσεις και ανεπάρκειες ενός δημοφιλούς όρου
Μαρίνος Σαρηγιάννης, Ιστορία νοοτροπιών, πολιτισμική ιστορία, διανοητική ιστορία: Η οθωμανική περίπτωση
Αντώνης Αναστασόπουλος, Η Οθωμανική: Μια «μοντέρνα» αυτοκρατορία;
Ηλίας Κολοβός, Υποκείμενα και επιθετικοί προσδιορισμοί της οικονομικής ιστορίας στα χρόνια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
Κωστής Καρπόζηλος, Αναζητώντας το χρήσιμο παρελθόν: Ριζοσπάστες ιστορικοί στις Ηνωμένες Πολιτείες
Étienne François, Οι νέες σχέσεις ιστορίας και μνήμης από την πτώση του τείχους του Βερολίνου και μετά
Γιώργος Γάσιας, Ο Δεκέμβρης του 2008 και οι προκλήσεις για τους νέους ιστορικούς
Άννα Μαχαιρά, Bouvard et Pécuchet, ο ιστορικός και το μυθιστόρημα