Βασικό στοιχείο της δραματουργίας της Γιασμίνα Ρεζά είναι η εστίαση σε φαινομενικά ασήμαντα στοιχεία της πραγματικότητας, στις ελάχιστες εκείνες ρωγμές που γίνονται χάσματα και την καταβροχθίζουν. «Μου αρέσει να πηγαίνω από το πιο μικρό στο πιο μεγάλο», λέει η συγγραφέας, «γιατί πιστεύω πως η μεταφυσική του ανθρώπου δεν κρύβεται στις μεγάλες ηρωικές στιγμές. Η απόγνωση και τα μυστικά του κρύβονται στις αόρατες λεπτομέρειες, σ’ αυτές τις μόνιμες και ανεπαίσθητες χαραμάδες της καθημερινότητας».
Μέγιστη ανατόμος του ανθρώπινου ψυχισμού, η Γιασμίνα Ρεζά φωτίζει τις αδυναμίες και τις αντιφάσεις των ηρώων της, χωρίς να κρίνει ή να νουθετεί. Η ευφυΐα με την οποία περιγράφει την αγωνία που εμπεριέχεται σε κάθε είδους ψευδαίσθηση αγγίζει τον αναγνώστη-θεατή με τρόπο άμεσο και καταλυτικό. Η γραφή της, λαμπερή και κοφτερή σαν λεπίδα, προκαλεί το γέλιο αλλά και τη θλίψη για το παράλογο της ύπαρξης, ισορροπώντας αριστοτεχνικά ανάμεσα στη σοβαρότητα και την ελαφράδα, ανάμεσα στις επιθυμίες και τη ματαίωσή τους, τις ελπίδες και τις διαψεύσεις τους.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΡΧΙΜΑΝΔΡΙΤΗΣ
Τα θεατρικά έργα της Γιασμίνα Ρεζά έχουν μεταφραστεί σε περισσότερες από 35 γλώσσες και έχουν παρουσιαστεί σε όλο τον κόσμο σε εκατοντάδες διαφορετικές παραγωγές, όπως στο Royal Shakespeare Company, το θέατρο Almeida στο Λονδίνο, το Berliner Ensemble και Schaubühne στο Βερολίνο, το Burgtheater στη Βιέννη, καθώς και τα πιο γνωστά θέατρα του Μπρόντγουεϊ και της Μόσχας. Τα έργα της έχουν σκηνοθετηθεί επανειλημμένα από σκηνοθέτες όπως οι Jürgen Gosch, Krystian Lupa, José-Maria Flotats, Matthew Warchus και Thomas Ostermeier. Ο Θεός της σφαγής διασκευάστηκε για τον κινηματογράφο (Carnage, 2011) και έγινε ταινία από τον Ρόμαν Πολάνσκι.
Έχει κερδίσει τα δύο πιο σημαντικά αγγλοσαξονικά βραβεία, το βραβείο Λώρενς Ολίβιε (στο Ηνωμένο Βασίλειο) και το βραβείο Τόνυ (στις Ηνωμένες Πολιτείες) για τα θεατρικά «Τέχνη» (“Art”) και Ο Θεός της σφαγής (Le Dieu du carnage).
Για το θέατρο έχει δημοσιεύσει τα έργα Conversations après un enterrement, La Traversée de l’hiver, L’Homme du hasard, «Art», Trois Versions de la vie, Une pièce espagnole, Le Dieu du carnage, Comment vous racontez la partie, Bella figura. Έχει γράψει τα μυθιστορήματα Hammerklavier, Une désolation, Adam Haberberg, Dans la luge d’Arthur Schopenhauer, Nulle part, L’Aube le soir ou la nuit. Το μυθιστόρημα Ευτυχισμένοι οι ευτυχείς (2013) κέρδισε το βραβείο της εφημερίδας Le Monde. Το μυθιστόρημα Babylone κυκλοφόρησε τον Σεπτέμβριο του 2016 και έλαβε το Βραβείο Renaudot (Νοέμβριος 2016). Το 2021 κυκλοφόρησε το τελευταίο της μυθιστόρημα, Serge, και το 2023 το θεατρικό James Brown mettait des bigoudis.
Η Γιασμίνα Ρεζά έχει σκηνοθετήσει τα έργα Ο Θεός της σφαγής, Comment vous racontez la partie, Bella Figura, Anne Marie la Beauté και James Brown mettait des bigoudis. Το 2010 σκηνοθέτησε την πρώτη της ταινία, Chicas.
Στα ελληνικά έχει μεταφραστεί τo μυθιστόρημα Λόγια που δεν είπαμε ποτέ (Une désolation, Ψυχογιός, 2001).
Από τις εκδόσεις «βιβλιοπωλείον της Εστίας» κυκλοφορούν τα θεατρικά έργα Bella figura (2022) και «Art» (2022), καθώς και τα μυθιστορήματα Αυγή βράδυ ή νύχτα (2010) και Ευτυχισμένοι οι ευτυχείς (2015).
Υπό έκδοση είναι επίσης το θεατρικό
έργο Συζητήσεις
μετά από μια κηδεία και το τελευταίο της μυθιστόρημα Σέρζ.
Βερονίκ, μήπως μας ενδιαφέρει και τίποτ’ άλλο πέρα από τον εαυτό μας; Όλοι θα θέλαμε να πιστεύουμε σε μια πιθανή βελτίωση. Που πρωτεργάτες της θα ήμασταν εμείς οι ίδιοι, χωρίς κανένα προσωπικό όφελος για μας. Υπάρχει όμως κάτι τέτοιο; Άλλοι σέρνονται, αυτός είναι ο τρόπος τους, κι άλλοι ενεργούν, αρνούνται να συμβιβαστούν με το πέρασμα του χρόνου – και ποια η διαφορά; Οι άνθρωποι αγωνίζονται μέχρι να πεθάνουν... Η παιδεία, οι δυστυχίες του κόσμου... Εσείς γράφετε ένα βιβλίο για το Νταρφούρ, εντάξει, σας καταλαβαίνω, σκέφτεστε, αφού η ιστορία τού ανθρώπου είναι φτιαγμένη από αιματοχυσίες, θα διαλέξω μία και θα γράψω ένα βιβλίο γι’ αυτή. Ο καθένας σώζει τον εαυτό του όπως μπορεί.
